Ρινοδέλφινα: ελεύθερα στο πέλαγος ή στην αιχμαλωσία;

Α. Ρινοδέλφινα στο νησιωτικό σύμπλεγμα των Φούρνων.
Είναι ένα από τα τέσσερα είδη δελφινιών που μελετάμε στις ελληνικές θάλασσες. Είναι όμως και το είδος δελφινιού που, ακόμη και σήμερα, συνεχίζει να κακοποιείται από τον άνθρωπο και να αποτελεί αντικείμενο εμπορικής εκμετάλλευσης στα δελφινάρια ανά τον πλανήτη, όπου βρίσκονται αιχμάλωτα περισσότερα από 3.000 ρινοδέλφινα.

Τα ρινοδέλφινα έχουν εξελιχθεί ώστε να διανύουν καθημερινά 40-100 ναυτικά μίλια, να καταδύονται σε βάθη που ξεπερνούν τα 200 μέτρα, όπου εντοπίζουν και συλλαμβάνουν τα διάφορα είδη ψαριών και θαλάσσιων ασπόνδυλων με τα οποία τρέφονται.
Χαρακτηριστικό επίσης είναι ότι τα δελφίνια κοιμούνται «ξεκουράζοντας» εναλλάξ τα ημισφαίρια του εγκεφάλου τους, έτσι ώστε να μπορούν να συνεχίζουν να αναπνέουν συνειδητά.

Για να είναι αυτό δυνατό, πρέπει να κολυμπούν αργά στο ανοιχτό πέλαγος, δίπλα στα υπόλοιπα μέλη της ομάδας τους. Συνεπώς, στην αιχμαλωσία στερούνται ακόμη και μία από τις πιο βασικές φυσιολογικές τους ανάγκες: να κοιμούνται φυσιολογικά.

—--------------

Β. Ρινοδέλφινα στην αιχμαλωσία στο Αττικό Πάρκο.

Ας μην ξεχνάμε ότι, εν γνώσει όλων μας, εξακολουθούν να παραμένουν αιχμάλωτα, εγκλωβισμένα στο εφιαλτικό περιβάλλον μιας τσιμεντένιας δεξαμενής. Η πραγματικότητα αυτή μοιάζει σαν να είναι αποτέλεσμα μιας ακατανόητης τιμωρητικής συμπεριφοράς απέναντι σε αυτά τα ευφυή θαλάσσια θηλαστικά.

Σε συνθήκες αιχμαλωσίας τρέφονται με αποψυγμένα νεκρά ψάρια, ζουν στο ίδιο χλωριωμένο νερό στο οποίο αφοδεύουν, όπου η θερμοκρασία είναι πολύ υψηλή το καλοκαίρι και πολύ χαμηλή τον χειμώνα, σε αντίθεση με το φυσικό περιβάλλον της θάλασσας, όπου οι διακυμάνσεις της θερμοκρασίας είναι μικρές. Στην αιχμαλωσία, το βάθος της πισίνας είναι συνήθως μόλις 3,5 μέτρα, ενώ η μέγιστη απόσταση που μπορεί να κολυμπήσουν σε ευθεία δεν ξεπερνά τις λίγες δεκάδες μέτρα.

Η ιστορία θα μας κρίνει πολύ αυστηρά για αυτή τη βάναυση κακοποίηση που συνεχίζει να υφίσταται στις μέρες μας για χάρη του κέρδους και της «διασκέδασης», όχι μόνο εκείνους που το πράττουν, αλλά και όλους εμάς που το ανεχόμαστε.

∿∿∿∿∿∿∿ ∿∿∿∿∿∿∿ ∿∿∿∿∿∿∿

Bottlenose Dolphins: Free in the Open Sea or in Captivity?

A. Bottlenose dolphins in the Fourni island complex
The bottlenose dolphin is one of the four dolphin species we study in the Greek seas. Yet it is also the species that, even today, continues to suffer at the hands of humans through commercial exploitation in dolphinaria around the world, where more than 3,000 bottlenose dolphins remain in captivity.
Bottlenose dolphins have evolved to travel 40–100 nautical miles every day and to dive to depths exceeding 200 metres, where they locate and catch the fish and marine invertebrates on which they feed.

One of their most remarkable adaptations is the way they sleep. Dolphins rest one hemisphere of their brain at a time, allowing them to continue breathing consciously. To do this, they swim slowly through the open sea alongside the other members of their pod.

In captivity, they are deprived of even one of their most fundamental biological needs: the ability to sleep naturally.

B. Bottlenose dolphins in captivity at Attica Zoological Park
Let us not forget that, with our continued tolerance, these dolphins remain confined within the nightmarish environment of a concrete tank. It is difficult to see this as anything other than an incomprehensible form of punishment inflicted upon these highly intelligent marine mammals.

In captivity, they are fed thawed dead fish and are forced to live in the same chlorinated water in which they defecate. The water is often too warm during the summer and too cold during the winter, unlike the sea, where seasonal temperature fluctuations are relatively small.

The contrast is impossible to ignore: instead of travelling tens of nautical miles each day and diving hundreds of metres into the sea, captive dolphins are typically confined to pools only about 3.5 metres deep, where the maximum distance they can swim in a straight line is only a few dozen metres.

History will judge us harshly for allowing this abuse to continue in the name of profit and "entertainment" - not only those who profit from it, but also all of us who choose to tolerate it. ... See MoreSee Less

+1

Λαγοκέφαλοι και άλλα ξενικά είδη: μήπως ήρθε επιτέλους η ώρα να μιλήσουμε σοβαρά για το θέμα;

"Η αποτελεσματική προστασία της αναπαραγωγής των ψαριών αποτελεί προϋπόθεση για την ανάκαμψη των ιχθυοπληθυσμών και την αποκατάσταση υγιών θαλάσσιων οικοσυστημάτων, τα οποία έχουν τη φυσική ικανότητα να αυτορυθμίζονται και να περιορίζουν τις πληθυσμιακές εξάρσεις εισβολικών ειδών, μεδουσών και άλλων θαλάσσιων οργανισμών"

<°)))><

Εν μέσω της αναίτιας τρομολαγνείας που επικρατεί τις τελευταίες εβδομάδες στα ΜΜΕ και τα κοινωνικά δίκτυα σε σχέση με τους λαγοκέφαλους, και η οποία το μόνο που καταφέρνει είναι να καλλιεργεί τον πανικό στους πολίτες, είναι πλέον καιρός να συζητήσουμε σοβαρά για τα προβλήματα που έχουμε προκαλέσει στις θάλασσές μας και για τις λύσεις που οφείλουμε να εφαρμόσουμε.

Αναφορικά με τους κολυμβητές, θα πρέπει να είναι πλέον ξεκάθαρο ότι ο λαγοκέφαλος δεν αποτελεί είδος επιθετικό προς τον άνθρωπο και δεν είναι τοξικός, παρά μόνο εάν καταναλωθεί. Αυτό επιβεβαιώνεται από τις πολυάριθμες παρατηρήσεις δυτών και κολυμβητών σε όλη τη χώρα, οι οποίοι έχουν βρεθεί σε κοντινή απόσταση από λαγοκέφαλους χωρίς να καταγραφεί οποιαδήποτε αρνητική αλληλεπίδραση.
Πίσω από τα όποια περιστατικά δαγκώματος συνήθως εντοπίζεται κάποια ανθρωπογενής αιτία, η οποία έχει οδηγήσει σε αλλαγή της συμπεριφοράς συγκεκριμένων ατόμων του είδους, όπως π.χ. το τάισμα από ανθρώπους ή ο διασκορπισμός τροφής και δολωμάτων (συχνά εμπλουτισμένων με χημικούς ελκυστές) στα ρηχά νερά.

Το πραγματικό πρόβλημα που προκαλεί η αύξηση των πληθυσμών του λαγοκέφαλου επηρεάζει πρωτίστως την αλιεία και τα θαλάσσια οικοσυστήματα. Παρότι τα προγράμματα αποζημιώσεων που εξαγγέλθηκαν από την κυβέρνηση θα παρέχουν κάποια αναγκαία στήριξη στους αλιείς που επηρεάζονται, δεν μπορούν να θεωρηθούν μακροπρόθεσμη ή ουσιαστική λύση, καθώς δεν αντιμετωπίζουν τα βαθύτερα αίτια του προβλήματος. Αντίστοιχα, λύση δεν αποτελούν ούτε οι διαγωνισμοί και τα «σαφάρι» λαγοκέφαλων, που το τελευταίο διάστημα κερδίζουν ολοένα και μεγαλύτερη δημοσιότητα.

<°)))>< <°)))>< <°)))><

"Ο πραγματικός κίνδυνος είναι να επαναπαυθούμε σε τέτοιου είδους μέτρα, θεωρώντας ότι αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα, και να αποφύγουμε, για ακόμη μία φορά, να ασχοληθούμε με την διαχειριση των πραγματικών αιτιών"

Σε μία χώρα με περισσότερα από 16.000 χλμ. ακτογραμμής και μία από τις μεγαλύτερες θαλάσσιες εκτάσεις στη Μεσόγειο, είναι αφελές να θεωρούμε ότι ακόμη και η στοχευμένη αλίευση του λαγοκέφαλου θα μπορούσε να μειώσει ουσιαστικά τον πληθυσμό ενός είδους που παράγει εκατοντάδες χιλιάδες έως και περισσότερα από ένα εκατομμύριο αυγά ανά άτομο. Η ραγδαία αύξηση των πληθυσμών του λαγοκέφαλου, όπως και άλλων εισβολικών ειδών, μπορεί να περιοριστεί αποτελεσματικά μόνο σε υγιή και πλούσια σε βιοποικιλότητα θαλάσσια οικοσυστήματα, όπου υπάρχουν επαρκείς πληθυσμοί ειδών που λειτουργούν ως φυσικοί θηρευτές.

≈≈≈ ≈≈≈

Το παράδειγμα της Κύπρου είναι χαρακτηριστικό: έπειτα από πέντε χρόνια εφαρμογής του προγράμματος και σχεδόν μισό εκατομμύριο ευρώ σε αποζημιώσεις, απομακρύνθηκαν περίπου 100 τόνοι λαγοκέφαλων. Ωστόσο, οι πληθυσμοί του λαγοκέφαλου δεν περιορίστηκαν, καθώς δεν εφαρμόστηκε κανένα ουσιαστικό διαχειριστικό μέτρο. Όπως αναφέρουν, άλλωστε, και οι κυπριακές αρχές, το πρόγραμμα αυτό σχεδιάστηκε ως μέτρο μετριασμού των επιπτώσεων στους παράκτιους αλιείς και όχι ως μέσο εξάλειψης του είδους.

Στην Ελλάδα σήμερα, πέρα από τα όποια προγράμματα αποζημιώσεων, μήπως αντί η πολιτεία να τρέχει πίσω από τον επικοινωνιακό πανικό, ήρθε επιτέλους η ώρα, έστω και με καθυστέρηση ετών, να αντιμετωπίσει τη ρίζα του προβλήματος, που δεν είναι άλλη από τη χρόνια υπεραλίευση και τις καταστροφικές πρακτικές αλιείας; Πρακτικές που αποδεκατίζουν τα ιχθυαποθέματα, ιδίως κατά την περίοδο αναπαραγωγής, υπονομεύοντας τη δυνατότητα των θαλάσσιων οικοσυστημάτων να αυτορυθμίζονται και να αντιστέκονται στην εξάπλωση εισβολικών ειδών.

≈≈≈ ≈≈≈

Οι πραγματικές αιτίες του προβλήματος

🔵 Επί δεκαετίες αποδεκατίζουμε τις θάλασσές μας, ενώ η πολιτεία διαχρονικά δεν έλαβε ούτε καν τα στοιχειώδη μέτρα για την προστασία των ιχθυαποθεμάτων. Χαρακτηριστικό είναι ότι τόσο οι επαγγελματίες όσο και οι ερασιτέχνες αλιείς εντείνουν την αλιευτική τους δραστηριότητα κάθε άνοιξη, δηλαδή ακριβώς την εποχή που τα περισσότερα είδη συγκεντρώνονται στα παράκτια νερά για να αναπαραχθούν, καθιστώντας τα ιδιαίτερα ευάλωτα στην αλίευση.

🔵 Εξίσου χαρακτηριστικό είναι ότι, από τη δεκαετία του 1990 μέχρι σήμερα, τα ίδια πρόσωπα στις αρμόδιες υπηρεσίες αλιείας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης αφέθηκαν από διαδοχικές πολιτικές ηγεσίες να αυτοσχεδιάζουν στη διαχείριση της αλιείας, με τους πολιτικούς να παραμένουν ουσιαστικά απόντες, χωρίς ούτε να γνωρίζουν ούτε να επιδιώκουν να κατανοήσουν τα προβλήματα ενός τομέα, πολλά από τα οποία θα μπορούσαν να έχουν επιλυθεί εδώ και χρόνια.

🔵 Χωρίς ουσιαστικά μέτρα διαχείρισης και προστασίας, η υπεραλίευση επιδεινώνεται χρόνο με τον χρόνο. Καθώς οι θάλασσές μας αδειάζουν από ψάρια, σταδιακά ερημοποιούνται οικολογικά, δημιουργώντας κενά που συχνά καταλαμβάνονται από νέα, ξενικά και εισβολικά είδη. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι οι μεγαλύτερες εξάρσεις λαγοκέφαλων και άλλων ξενικών ειδών καταγράφονται στην Κρήτη και στην Εύβοια, δύο από τις πλέον υπεραλιευμένες περιοχές της χώρας.

🔵 Σε αυτή τη διαδικασία συμβάλλει ασφαλώς και η κλιματική αλλαγή, η οποία ευνοεί την εγκατάσταση και εξάπλωση νέων ειδών. Ωστόσο, η κλιματική αλλαγή δεν μπορεί να συνεχίσει να αποτελεί άλλοθι για την απραξία ούτε εύκολη δικαιολογία που καλλιεργεί τη μοιρολατρία, αντί της λήψης των αυτονόητων μέτρων προστασίας και διαχείρισης.

------------------

Ως Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος δεν λειτουργούμε ως φορέας διαμαρτυρίας, αλλά επιδιώκουμε να συμβάλλουμε με τεκμηριωμένες και άμεσα εφαρμόσιμες λύσεις. Έπειτα από πολύμηνη προετοιμασία, την επόμενη εβδομάδα θα καταθέσουμε στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης ένα προτεινόμενο σχέδιο νόμου, βασισμένο στην εμπειρία και τις καλές πρακτικές μεσογειακών και βαλκανικών χωρών, που θα στοχεύει στην προστασία της αναπαραγωγής των βασικών ειδών αλιευμάτων.

Όσα μέτρα και αν εξαγγελθούν, οι φυσικοί μηχανισμοί αυτορρύθμισης των θαλάσσιων οικοσυστημάτων δεν πρόκειται να επανέλθουν, εάν δεν προστατεύσουμε αποτελεσματικά την αναπαραγωγή των ψαριών σε ολόκληρη την ελληνική ακτογραμμή – και όχι αποσπασματικά μόνο μέσα σε θαλάσσια πάρκα – επιτρέποντας παράλληλα την ανάκαμψη των ιχθυοπληθυσμών.

Ένα υγιές και πλούσιο σε ψάρια οικοσύστημα έχει τη φυσική ικανότητα να αυτορυθμίζεται και να περιορίζει σε μεγάλο βαθμό τις πληθυσμιακές εξάρσεις και ανισορροπίες, είτε αυτές αφορούν εισβολικά είδη, όπως ο λαγοκέφαλος, είτε τις μέδουσες και άλλα θαλάσσια είδη.

<°)))>< <°)))>< <°)))><
Δείτε το βίντεο - Η προστασία των αναπαραγωγικών κοπαδιών - προϋπόθεση για το μέλλον των θαλασσών μας
www.youtube.com/watch?si=5yYWE_GIL9kSG_2m&v=f0SmbxgJCQA&feature=youtu.be

∿∿∿∿∿∿∿∿∿∿∿∿∿∿∿∿∿∿

Pufferfish and Other Invasive Species: Has the Time Finally Come to Have a Serious Discussion About the Issue?

“Effective protection of fish reproduction is a prerequisite for the recovery of fish populations and the restoration of healthy marine ecosystems, which have the natural ability to self-regulate and limit population surges of alien species, jellyfish, and other marine organisms.”

<°)))><
Amid the unwarranted fearmongering that has prevailed in recent weeks in the media and on social media regarding pufferfish, which only serves to sow panic among the public, it is now time to have a serious discussion about the problems we have caused in our seas and the solutions we must implement.

As far as swimmers are concerned, it should now be clear that pufferfish are not aggressive toward humans and are only poisonous if consumed. This is confirmed by numerous observations by divers and swimmers throughout the country, who have come into close proximity with pufferfish without any adverse interactions being reported. Reported biting incidents are usually linked to human activity that has altered the behavior of individual fish, such as deliberate feeding by people or the dispersal of food and fishing bait (often enriched chemical attractants) in shallow waters.

The real problem caused by the increase in pufferfish populations primarily affects fisheries and marine ecosystems. Although the compensation programs announced by the government will provide some necessary support to affected fishermen, these cannot be considered a long-term or substantive solution, as they do not address the root causes of the problem. Similarly, the competitions and “hunts” for pufferfish – which have recently been gaining increasing publicity – are not a solution either.

<°)))>< <°)))>< <°)))><

“The real danger is that we will rely on such measures, believing that we are solving the problem, and once again avoid dealing with the root causes.”

In a country with more than 16,000 km of coastline and one of the largest maritime areas in the Mediterranean, it is naive to assume that even targeted fishing of the pufferfish could substantially reduce the population of a species that produces hundreds of thousands to over one million eggs per individual. The rapid growth of pufferfish populations, as with other invasive species, can only be effectively limited in healthy, biodiversity-rich marine ecosystems where there are sufficient populations of species that act as natural predators.

≈≈≈ ≈≈≈

The example of Cyprus is telling: after five years of implementing the program and nearly half a million euros in compensation, approximately 100 metric tons of pufferfish were removed. However, the pufferfish populations were not reduced, as no substantive management measures were implemented. As the Cypriot authorities also note, this program was designed as a measure to mitigate the impact on coastal fishermen and not as a means of eradicating the species.

In Greece today, beyond any compensation programs, instead of the government scrambling to respond to media-driven panic, has the time finally come – albeit years late – to address the root of the problem, which is none other than chronic overfishing and destructive fishing practices? Practices that decimate fish stocks, especially during the spawning season, undermine the ability of marine ecosystems to self-regulate and resist the spread of invasive species.

The Real Causes of the Problem

🔵 For decades, we have been depleting our seas, while the government has consistently failed to take even the most basic measures to protect fish stocks. It is telling that both commercial and recreational fishermen intensify their fishing activities every spring- precisely the season when most species gather in coastal waters to reproduce, making them particularly vulnerable to overfishing.

🔵 Equally telling is that, from the 1990s to the present, the same individuals in the relevant fisheries departments of the Ministry of Rural Development have been allowed by successive political administrations to improvise in fisheries management, with politicians remaining essentially absent, neither aware of nor seeking to understand the problems of a sector, many of which could have been resolved years ago.

🔵 Without effective management and protection measures, overfishing is getting worse year after year. As our seas are depleted of fish, they are gradually becoming ecologically barren, creating gaps that are often filled by alien and invasive species. It is no coincidence, after all, that the largest outbreaks of pufferfish and other non-native species have been recorded in Crete and Evia, two of the most overfished regions in the country.

🔵 Climate change certainly contributes to this process, as it favors the establishment and spread of new species. However, climate change cannot continue to serve as an alibi for inaction or as a convenient excuse that fosters fatalism, rather than prompting the implementation of the necessary protection and management measures.

∿∿∿∿∿∿∿

As the Archipelagos Institute for Marine Conservation, we do not act as a protest group, but rather seek to contribute with evidence-based and immediately implementable solutions. After many months of preparation, next week we will submit a proposed draft law to the Ministry of Rural Development, based on experience and best practices from Mediterranean and Balkan countries, which will aim to protect the reproduction of key fish species.

No matter how many measures are announced, the natural self-regulating mechanisms of marine ecosystems will not be restored unless we effectively protect fish reproduction along the entire Greek coastline- and not just in isolated marine parks – while allowing fish populations to recover.

<°)))>< <°)))>< <°)))><
A healthy, fish-abundant ecosystem has the natural ability to self-regulate and largely limit population surges and imbalances, whether these involve invasive species, such as the pufferfish, or jellyfish and other marine species.

Watch the video www.youtube.com/watch?v=2naE99UC-7k ... See MoreSee Less

Καθημερινή συγκομιδή από τους ανοιξιάτικους κήπους του Ινστιτούτου Αρχιπέλαγος, ενώ οι καλοκαιρινοί κήποι μεγαλώνουν γρήγορα και σύντομα θα αρχίσουν να αποδίδουν κι αυτοί.

Εδώ και δεκαετίες, στόχος μας είναι να επιτύχουμε όσο το δυνατόν μεγαλύτερη διατροφική αυτάρκεια, αλλά και την ασφάλεια που αυτή προσφέρει. Στις μέρες μας αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς τα κηπευτικά δεν είναι μόνο ακριβά, αλλά πολλά ενδέχεται να είναι επικίνδυνα λόγω της αλόγιστης χρήσης τοξικών φυτοφαρμάκων.

Ας θυμόμαστε ότι ο καθένας μας έχει τη δυνατότητα να παράγει έστω και ένα μέρος της τροφής του. Ζούμε σε μια χώρα με εξαιρετικό κλίμα και, πέρα από ένα μικρό κομμάτι γης ή λίγες γλάστρες στο μπαλκόνι ή στον κήπο, το μόνο που χρειάζεται είναι πολύ μεράκι, καθημερινή φροντίδα και η γνώση που αποκτούμε και εμπλουτίζουμε μέρα με τη μέρα.

🌱🍅🌿

Daily harvests continue from the spring gardens of the Archipelagos Institute, while the summer gardens are growing rapidly and will soon begin producing as well.

For decades, one of our goals has been to achieve as much food self-sufficiency as possible, along with the security that it provides. Today, this is more important than ever, as fresh produce is not only increasingly expensive, but may also be affected by the excessive use of toxic pesticides.

It is important to remember that each of us can produce at least a portion of our own food. Living in a country blessed with an exceptional climate, all it takes is a small piece of land—or even a few pots on a balcony or in a garden—combined with passion, daily care, and the knowledge that we continue to gain and enrich day by day. ... See MoreSee Less