Λυκώρεια

2023-06-07T23:05:00.003+03:00

Οι νεο-ραγιάδες

2023-05-20T23:28:00.000+03:00

Είναι γεγονός πως τα τελευταία χρόνια, ολόκληρος ο Ελληνικός Λαός, έχει εξελιχθεί ταχέως στον –δυστυχώς ανήμπορο– μάρτυρα σημαντικών πολιτικών και κοινωνικών εξελίξεων, οι οποίες λαμβάνουν χώρα και προδιαγράφουν αρνητικά το μέλλον και υποσκάπτουν την αρμονική εξέλιξή του.

Ο χαρακτηρισμός «ανήμπορος», φυσικά, δεν τον χρίζει ταυτόχρονα και άμοιρο των ευθυνών του, αλλά χρησιμοποιείται για να περιγράψει την πραγματικά οικτρή θέση στην οποία έχουμε περιέλθει ως Έλληνες. Μια θέση στην οποία, το λαϊκό σύνολο βρίσκεται ολοκληρωτικά φιμωμένο, με έντονη την παρουσία διαφόρων φυγόκεντρων τάσεων, οι οποίες επιμελώς ωθούν προς τον μετασχηματισμό του από το οργανικό σώμα που κάποτε υπήρξε, σε «σύνολο ιδιωτών» ή αλλιώς, σε όχλο και ως εκ τούτου δέσμιο, των «ισχυρών». Δέσμιο τόσο σε ότι αφορά τους εσωστρεφείς (κοινωνία) όσο και τους εξωστρεφείς τομείς έκφρασης της διαχρονικής του (συν-)ύπαρξης και των σχέσεών του με άλλους όμορους Λαούς και πληθυσμούς.

Έτσι λοιπόν, δεν θα έπρεπε τελικά να θεωρούνται «πρωτοφανείς» οι εκάστοτε καταστροφές κι όλες οι εθνικές μειοδοσίες, με τις οποίες τον βαραίνουν οι πολιτικοί «άρχοντές» του. Κι αυτό διότι είναι τουλάχιστον οξύμωρος ο συσχετισμός της έντονης αγανάκτησής του, με την εμμονή και τον φαινομενικά πειθήνιο εγκλεισμό του στο πολιτικό σύστημα που τον καταδυναστεύει –και προδιαγράφει αυτές τις απίστευτα εχθρικές παραμέτρους–, καθώς είναι εκείνος ο οποίος τροφοδοτεί και νομιμοποιεί μια αυθαίρετη και παράνομη εξουσία, βαστάζοντας το ψεύτικο «πλειοψηφικό» άλλοθί της, στους δικούς του ώμους.

Βέβαια, δεν θα έπρεπε να παραξενεύει ούτε και όλους αυτούς τους διάφορους κριτές και τηλεοπτικούς καρδιναλίους ή ακόμα κι εκείνους τους «πρόμαχους» Αριστερούς και μαρξιστές, που μιλούν στο όνομα του Λαού μας, μιας και είναι εκείνοι οι οποίοι δεν ξεχνούν ποτέ να δηλώνουν την «πίστη» τους στον κοινοβουλευτισμό. Είναι μάλιστα η ίδια η έξαρση πολιτικής ασυδοσίας των τελευταίων, που ήταν παρούσα σε κάθε μεταρρύθμιση και σε κάθε αντιλαϊκό μέτρο, το οποίο προέβαλαν οι «ισχυροί» προς εγκαθίδρυση στην κοινωνία και το υποσυνείδητο των Ελλήνων. Και σε κάθε περίπτωση ήταν η δική τους υποκρισία και μονομανία για λαϊκή ...αποκλειστικότητα (κοινώς το «καπέλωμα» κάθε κοινωνικού αγώνα), η οποία στάθηκε σαν το επικουρικό όργανο των φιλελεύθερων κυβερνήσεων, υπηρετώντας τες, μιας και το μόνο που ενδιέφερε, ενδιαφέρει και θα ενδιαφέρει αυτούς τους κοινωνικούς ινστρούχτορες, είναι μια θέση αναγνώρισης από το σημερινό καταστροφικό και σάπιο καθεστώς που μαστίζει το εκλογικά «αναλώσιμο μέσο», τον Ελληνικό Λαό.

Μιλώντας δε, για τον κοινοβουλευτισμό δεν θα ήταν δυνατόν να μην γίνει αναφορά στα …προϊόντα του: τον έντονο οικονομικό έλεγχο της πολιτικής, που ασκούν πολυεθνικές από κοινού με το εγχώριο κεφάλαιο (χρησιμοποιώντας την σήψη και την αδιαφάνεια του κομματικού κράτους) και τον διπολισμό/δικομματισμό που μεταφράζεται στα σύγχρονα φαινόμενα εγγύησης μονίμου εξουσίας όπως την οικογενειοκρατία. «Προϊόντα», σταθερά εδώ και δεκαετίες κι αδιαμφισβήτητα ακόμα και από τους πιο λαϊκιστές πολιτικάντηδες ανεξαρτήτου πολιτικής ταυτότητας, φύλλου και καταγωγής. «Προϊόντα», τα οποία αποτελούν τις βάσεις στήριξης της νέας φεουδαρχίας των δημοκρατών, που ανανεώνουν την ουσία και την «νομιμότητά» τους απλά και μετά από κάθε εκλογική αναμέτρηση.

Και για όσους ακόμα αμφιταλαντεύονται εις ότι αφορά την σύγχρονη μάστιγα της φιλελεύθερης παρομοίωσης με κράτος και των μέσων που χρησιμοποιεί για να διατηρεί την εξουσία του επί του Ελληνικού Λαού, δεν θα έπρεπε να ρίξουν το βλέμμα τους μακριά για να πεισθούν. Η αδιαφορία τους και μόνον, έστω και με την μορφή της –κατά τα άλλα δικαιολογημένης– πολιτικής απαξίωσης είναι αρκετή. Αρκετή για να δοθεί η άδεια και η ανοχή τους, στα όσα μεθοδεύουν όλοι οι «κύριοι» του σύγχρονου καθεστώτος των νέοραγιάδων –είτε αυτοί ονομάζονται ΜΚΟ, διαπλεκόμενοι επιχειρηματίες, μεγαλοαστοί είτε πολιτικοί και δημοσιογράφοι.

Θα πρέπει τελικά όλοι να το αντιληφθούν: ζώντας υπό αυτές τις συνθήκες οι Έλληνες χάνουν κάθε έννοια συνείδησης, και ως εκ τούτου βαδίζουν ανάστροφα στην κλίμακα της κοινωνικής και συνάμα πολιτειακής, εξέλιξης. Η κατεύθυνση αυτή δε, είναι και ο λόγος που –ας το αντιληφθούμε επιτέλους– η Πατρίδα μας ελέγχεται κυβερνώμενη από (κυριολεκτικά) τοποτηρητές των μεγάλων αυτών χρηματιστικών και γεωπολιτικών Ενώσεων που αυτοανακηρύσσονται ειρωνικά «ευρωπαϊκές» («Ε».Ε) και αμυντικές (ΝΑΤΟ).

Πωλώντας την αξιοπρέπεια μας, παραδίδοντας την δύναμή και τα κεκτημένα του Λαού μας, σε κίβδηλους θεούς που υπόσχονται την δική τους «ασφάλεια» κι «ευμάρεια», ας μην αμφιβάλουμε για την μοίρα της Πατρίδας – την μοίρα όλων...

2023-05-18T23:19:00.001+03:00

Κόναν: το αρχέτυπο της δράσης

2023-05-16T23:14:00.010+03:00

Λίγοι χαρακτήρες στην λογοτεχνία ηρωικής φαντασίας είναι τόσο εμβληματικοί όσο ο Κόναν ο Κιμέριος, ο ήρωας που έπλασε ο Ρόμπερτ Χάουαρντ. Ο μαυρομάλλης βάρβαρος πολεμιστής με την εντυπωσιακή σωματική διάπλαση και τον περιπετειώδη χαρακτήρα.

Η γέννηση του Κόναν ως χαρακτήρα πηγάζει από τη συγγραφή ιστοριών μυθοπλασίας το 1932 στο περιοδικό Weird Tales. Παρουσιάζεται ψηλός και μυώδης, με ίσια μαύρα μακριά μαλλιά και γαλάζια μάτια. Η εμφάνιση του ήρωα, παραπέμπει ακριβώς σε έναν εμβληματικό ή αρχετυπικό χαρακτήρα, που δημιουργεί μια ισχυρή εικόνα για εικονογράφηση. Συνειδητά ή ασυνείδητα παραπέμπει και σε ένα αρχαϊκό Κελτικό στοιχείο. Ο ήρωας δρα σε μια εποχή προϊστορική και βάρβαρη, γνωστή ως Υβοριανή Εποχή, την οποία ο συγγραφέας τοποθετεί μετά τη βύθιση της Ατλαντίδας και χιλιετίες πριν από τους παλαιότερους γνωστούς πολιτισμούς.

Ο Κόναν, διακατέχεται από “απέραντες μελαγχολίες και απέραντες ευθυμίες”. Είναι ένας άνθρωπος της δράσης που απελευθερώνεται από τα μεγαλύτερα βάρη του, μέσω της τάσης του να μάχεται. Η ικανότητα του Κόναν ειδικά στην βίαιη δράση, του προσφέρει μια πραγματική ελευθερία, ακόμα κι όταν πληρώνει το τίμημα. Για τον Κόναν η Ελευθερία είναι αξία ανώτερη της Ειρήνης.

Ένα άλλο αξιοσημείωτο χαρακτηριστικό είναι η αίσθηση του χιούμορ του, που σε μεγάλο βαθμό απουσιάζει στα κόμικς και τις ταινίες, αλλά αποτελεί μέρος του αρχικού οράματος του Χάουαρντ για τον χαρακτήρα, ιδιαίτερα εμφανές στο “Έρπουσα Σκιά”.

Ο Κόναν είναι αυτό που θα ονομάζαμε σήμερα “εραστής της ζωής”.

«Αφήστε με να ζήσω βαθιά όσο ζήσω. Αφήστε με να γευτώ τους πλούσιους χυμούς του κόκκινου κρέατος και του τσουχτερού κρασιού στον ουρανίσκο μου, την καυτή αγκαλιά των λευκών όπλων, την τρελή αγαλλίαση της μάχης όταν οι γαλάζιες λεπίδες φλέγονται και πυρώνουν, και είμαι ικανοποιημένος. Αφήστε τους δασκάλους και τους φιλόσοφους να σκέφτονται για ζητήματα πραγματικότητας και ψευδαίσθησης. Εγώ ξέρω αυτό: αν η ζωή είναι ψευδαίσθηση, τότε κι εγώ δεν είμαι λιγότερο ψευδαίσθηση, και όντας έτσι, η ψευδαίσθηση είναι πραγματική για μένα. Ζω, φλέγομαι από ζωή, αγαπώ, σκοτώνω και είμαι ικανοποιημένος». (“Η Βασίλισσα της Μαύρης Ακτής”)

Ως άνθρωπος της δράσης, κυνηγά το πεπρωμένο του και δεν διστάζει να ριψοκινδυνέψει, να ηττηθεί, να γίνει σκλάβος, ακόμα και να θυσιάσει και την ζωή του. Αποδέχεται τον κόσμο όπως είναι και μάχεται.

Άλλοτε εσωστρεφής, σκοτεινός, μυστηριώδης και αποτραβηγμένος, όπως ο Άδης.

Άλλοτε ρομαντικός, φλογερός, ορμητικός, παθιασμένος, όπως ο Άρης.

Εραστής της ζωής, όμως ο Κόναν δεν είναι αυτοκαταστροφικός. Είναι στρατηγικό μυαλό που δεν ολισθαίνει σε καταστάσεις των οποίων τη λογική δεν καταλαβαίνει. Διαθέτει τις τρεις ιδιότητες της θέλησης, της νοημοσύνης και της ικανότητας. Είναι παρατηρητικός και έχει διαίσθηση. Διαθέτει επίσης διοικητικές δεξιότητες και ηγετική προσωπικότητα. Αλλά είναι και ευθύς και άμεσος σαν βάρβαρος, ως και φανατικός θα λέγαμε και ορκισμένος εχθρός των ραδιούργων και πονηρών μάγων. «Οι πολιτισμένοι άντρες είναι πιο αγενείς από τους άγριους γιατί ξέρουν ότι μπορούν να είναι αγενείς χωρίς να κινδυνεύουν να τους ανοίξει κάποιος το κρανίο».

Ένα γεγονός που τονίζεται συχνά είναι ότι ο Conan είναι πολύ δύσκολο να νικηθεί σε μάχη σώμα με σώμα. Ο Κόναν χρειάζεται μόνο να έχει την πλάτη του στον τοίχο, ώστε να μην μπορούν να τον περικυκλώσουν, και μετά είναι ικανός να εμπλακεί και να σκοτώσει τους αντιπάλους του. Προτιμά να παλεύει με ένα μόνο σπαθί, ωστόσο, είναι πολύ επιδέξιος με ασπίδες, τσεκούρια, δόρατα, στιλέτα και πολλά άλλα όπλα.

Ωστόσο, ο Κόναν δεν είναι υπεράνθρωπος. Έχει ζητήσει βοήθεια και έχει αιχμαλωτιστεί πολλές φορές, αλλά ποτέ ως αποτέλεσμα μαχητικής αποτυχίας.

Τα ταξίδια του Κόναν τον έφεραν στα πέρατα του κόσμου της Υβοριανής Εποχής, ανακαλύπτοντας πολιτισμούς χαμένους στα βάθη των αιώνων. Από τη γενέτειρά του την Κιμμέρια ως το βασίλειο της Ακυλωνίας, άλλοτε πολεμώντας στη Ζάμορα και άλλοτε στην ερημιά των Πικτών. «Αυτός που έφυγε ως νέος από ένα απομακρυσμένο χωριό της Κιμμέριας για να γνωρίσει και να πατήσει κάτω από τα πόδια του τον κόσμο, είχε πολλές περιπέτειες ως σκλάβος, μονομάχος, δουλέμπορος, πειρατής, τυχοδιώκτης, μισθοφόρος, ηγέτης και τελικά ηγεμόνας του Βασιλείου της Ακυλωνίας…».

Στο τέλος του ταξιδιού του, ο ήρωας κτίζει το δικό του Βασίλειο, εκθρονίζοντας τον Νουμιδίδη που μέχρι τότε κυβερνούσε τυραννικά, μαθαίνει να το διαχειρίζεται με δίκαιο και καλοπροαίρετο τρόπο, αντιλαμβανόμενος τους λεπτούς δεσμούς του κόσμου, αναπτύσσοντας πλήρη επίγνωση, χωρίς όμως να χάσει το παιδί μέσα του και γνωρίζοντας πώς να ελαφρύνει, παίζοντας με τη ζωή. Ο Κόναν ακολουθεί τον δικό του κώδικα τιμής και δεν καταπιέζει αθώους, ενώ υπερασπίζεται το βασίλειο και τον λαό του από τους εχθρούς.

«Αφήστε τους άλλους να ονειρεύονται αυτοκρατορίες. Εγώ θέλω να κατέχω αυτό που είναι δικό μου. Δεν έχω καμία επιθυμία να κυβερνήσω μια αυτοκρατορία συγκρατημένη με αίμα και φωτιά. Είναι άλλο πράγμα να κατακτάς έναν θρόνο με τη βοήθεια των υπηκόων του και να τους κυβερνάς με τη συγκατάθεσή τους, και άλλο είναι να υποτάσσεις ένα ξένο βασίλειο και να το κυβερνάς με τον φόβο».

Κόναν (“Η Ώρα του Δράκοντα”)

Ανάπτυξη;

2021-04-06T23:37:00.002+03:00

Επανάσταση

2021-03-25T23:48:00.007+02:00

Η μεγάλη γιορτή της Εαρινής Ισημερίας

2021-03-21T23:41:00.004+02:00

Aνθεστήρια

Πράγματι, τα Aνθεστήρια, λέξη που πιθανότατα προέρχεται από το «άνθος» και το «ανθίζειν», ήταν η αρχαϊκή γιορτή των λουλουδιών, αλλά υπάρχει και η υπόθεση ότι προέρχεται από τον Διόνυσο Aνθιστήρα ή το ρήμα αναθέτω (προσφέρω κάτι ως ανάθημα, αφιέρωμα στον ναό)· πιθανότατα, λοιπόν, γι’ αυτό τον λόγο υπήρχε και η γιορτή των ψυχών, κατά την τρίτη ημέρα των Aνθεστηρίων.
Στη Σικελία και σε άλλες πόλεις της Mεγάλης Eλλάδας γιορτάζονταν τα Aνθεσφόρια, γιορτές προς τιμήν της θεάς Δήμητρας – προστάτιδας του νησιού– στα οποία κοινή ήταν και η λατρεία της Kόρης. Άλλωστε ο μύθος της Δήμητρας και της Περσεφόνης σχετίζεται με την αναγέννηση της φύσης. O ποιητικός μύθος της Περσεφόνης, που περνούσε διαδοχικά τους έξι ή εννιά μήνες του έτους με τη μητέρα της και τους άλλους θεούς στον επάνω κόσμο, και τους υπόλοιπους έξι ή τρεις με τον σύζυγό της τον Πλούτωνα στον κάτω κόσμο, ουσιαστικά συμβολίζει τη διαδοχή της άνοιξης, του καλοκαιριού και των άλλων εποχών, οπότε αναγεννάται η φύση και αναδημιουργείται η ζωή σε αντιδιαστολή με τον άγριο χειμώνα, τότε που η ζωή ατονεί και η φύση βρίσκεται σε νάρκη. Eίναι γεγονός ότι η Περσεφόνη θεωρούνταν το σύμβολο της φυτικής ανάπλασης, σύμφωναμε την οποία το φυτευόμενο σπέρμα μετά από παραμονή τριών μηνών κάτω από τη γη, στη συνέχεια αναφυόταν στην επιφάνειά της.
Nα σημειωθεί πως η κυρίως εποχή κατά την οποία έπρεπε να ερωτάται το Mαντείο των Δελφών ήταν η 7η ημέρα του εαρινού μήνα Bύσιου στο ημερολόγιο των Δελφών. H έβδομη ημέρα αυτού του μήνα συνέπιπτε με την εαρινή ισημερία και θεωρούνταν γενέθλια ημέρα του θεού Aπόλλωνα, του θεού Ήλιου, οπότε και πανηγυρίζονταν τα Θεοφάνια, η επάνοδός του από τη χώρα των Yπερβορείων.

Cerealia

Oι Pωμαίοι γιόρταζαν την εαρινή ισημερία με μια παρέλαση γυναικών ντυμένων στα λευκά, που η καθεμία κρατούσε ένα αυγό – δείγμα δύναμης και νέας ζωής– τιμώντας τη Δήμητρα, τη θεά της γεωργίας, την οποία ονόμαζαν Ceres. Γι’ αυτό τον λόγο Cerealia ονομαζόταν η γιορτή της που τελούνταν την περίοδο της άνοιξης.
Λίγες ημέρες πριν, με παρόμοια πομπή, αλλά μόνον από τις γυναίκες των πατρικίων, γιορτάζονταν τα Mεγαλήσια, προς τιμήν της Mεγάλης-Mητέρας των θεών, της Pέας-Kυβέλης.Eκτός από τα παραπάνω, και το πρωτογενές σεληνιακό ημερολόγιο των Pωμαίων άρχιζε τον Mάρτιο, τον μήνα της εαρινής ισημερίας, και μάλιστα όταν ο αστερισμός του Tαύρου ήταν μόλις ορατός στα δυτικά, δύοντας μαζί με τον Ήλιο. Tο φαινόμενο αυτό καλείται εσπερία δύσις. H εσπερία δύσις του Tαύρου σημείωνε την αρχή του νέου έτους. Γι’ αυτό ο Bιργίλιος στον A΄ Γεωργικό του αναφέρει: O λευκός ταύρος ανοίγει με τα χρυσά του κέρατα το έτος. Kατάλοιπο αυτού είναι η ελληνική παροιμία: O Ήλιος του Mαρτιού τρυπάει το κέρατο βοδιού.

Oι Σλάβοι και οι άλλοι οι ευρωπαϊκοί λαοί

Oι Σλάβοι κατά την εαρινή ισημερία τιμούσαν τον θεό Ήλιο Γιαρίλα, προστάτη της άνοιξης, της ευφορίας της γης και του έρωτα. Eπιβίωση της λατρείας αυτού του θεού αποτελούσαν οι γιορτές της άνοιξης, που σε μερικές περιοχές της Pωσίας διατηρήθηκαν ως τις αρχές του 20ού αιώνα.
Σχεδόν όλοι οι ευρωπαϊκοί λαοί γιόρταζαν με λαμπρές τελετές την εαρινή ισημερία, που για πολλούς απ’ αυτούς ήταν ημερολογιακό ορόσημο, εφόσον σηματοδοτούσε την αρχή του έτους τους. Kατά τους πρώτους μεσαιωνικούς χρόνους το μεγαλύτερο τμήμα της Eυρώπης θεωρούσε την 25η Mαρτίου (Eυαγγελισμός της Θεοτόκου) αρχή του νέου ημερολογιακού έτους, αφού σύμφωνα με το παραδοσιακό-αρχέγονο ρωμαϊκό ημερολόγιο ο Mάρτιος –ο μήνας της εαρινής ισημερίας– ήταν ο πρώτος μήνας του νέου έτους.

Yπενθυμίζουμε ότι αρκετά αρχαία ελληνικά ημερολόγια, όπως το κερκυραϊκό, είχαν ως αφετηρία τους την εαρινή ισημερία στις 21 Mαρτίου (σε αντίστοιχες ημερομηνίες) ή την πρώτη νουμηνία (νέα Σελήνη) μετά απ’ αυτήν. O εορτασμός της Πρωτοχρονιάς την πρώτη ημέρα της άνοιξης συμβάδιζε με την αναγέννηση της φύσης ύστερα από το πέρασμα του παγερού χειμώνα. Oι πανάρχαιοι μύθοι και οι θρύλοι, που εν γένει μοιάζουν μεταξύ τους αν και πλάστηκαν από διάφορους –μη συγγενείς– λαούς, έχουν την ίδια πηγή και εμπνέονται από το θέαμα της ανακύκλησης των εποχών του έτους. Mετά τον άξενο χειμώνα, ακολουθεί η θαυμάσια εποχή της άνοιξης με την αναγέννηση της φύσης. Γι’ αυτό πολλοί λαοί όρισαν ως αρχή του έτους τους την εαρινή ισημερία –την πρώτη ημέρα της άνοιξης.
Όπως αναφέραμε στην αρχή, η παρουσία της Σελήνης είναι βασικά χθόνια και ημερολογιακή, αφού η συμβολή της έγκειται στον ορισμό και τη δημιουργία του συνοδικού σεληνιακού μήνα και της εβδομάδας. H ημερολογιακή παρουσία της συνεχίζεται μέχρι σήμερα στο καθαρά σεληνιακό ισλαμικό ημερολόγιο και στα σεληνοηλιακά ημερολόγια των Iουδαίων και των λαών της Άπω Aνατολής. Eπίσης χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του χριστιανικού Πάσχα, τον οποίο σηματοδοτεί η εαρινή πανσέληνος, που συμπίπτει ή έπεται της εαρινής ισημερίας.

Βιβλιογραφία: Θεοδοσίου Στράτος και Δανέζης Μάνος, “Ο κύκλος του χρόνου-Αστρονομία και μυστηριακές λατρείες” (Εκδόσεις Δίαυλος, Αθήνα 2004, σελ. 41-45).

Η επανάσταση στην καταπίεση είναι καθήκον

2021-03-09T21:28:00.005+02:00

«Όταν η διοίκηση βιάζει, αθετεί, καταφρονεί τα δίκαια του λαού και δεν εισακούει τα παράπονά του, το να κάμνει τότε ο λαός, ή κάθε μέρος του λαού, επανάσταση, ν’ αρπάξει τ’ άρματα και να τιμωρήσει τους τυράννους του, είναι το πλέον ιερόν απ’ όλα τα δίκαιά του και το πλέον απαραίτητο απ’ όλα τα χρέη του.»
Ρήγας Φεραίος
(Τα Δίκαια του Ανθρώπου, Άρθρον 35, «Νέα Πολιτική Διοίκηση των κατοίκων της Ρούμελης, της Μικράς Ασίας, των Μεσογείων Νήσων και της Βλαχομπογδανίας», Βιέννη 1797.)

Gaia Χ και πολιτικές προεκτάσεις

2021-02-21T21:22:00.002+02:00

Το Gaia X που παίρνει το όνομά του από την ελληνική θεότητα Γαία, είναι ένα μεγάλο διαδικτυακό εγχείρημα του γαλλο-γερμανικού άξονα, του οποίου η φιλοδοξία είναι βασικά πολιτική, στο να εδραιώσει την ευρωπαϊκή ανεξαρτησία στον ψηφιακό τομέα. Το Gaia X θα είναι ένα πλήρες Cloud, βασισμένο σε ευρωπαϊκούς ανεξάρτητους servers. Πρόκειται να είναι επομένως ένας ασφαλής αποθηκευτικός χώρος για τα data των Ευρωπαίων. Αυτό το έργο θα επιτρέψει έτσι την μετακίνηση των ευρωπαϊκών δεδομένων από τα αμερικανικά Cloud. Δηλαδή Ευρωπαίοι πολίτες και κυρίως εταιρείες θα μπορούν να αναπτυχθούν σε ένα Cloud που αυτή τη φορά θα είναι ευρωπαϊκό και δεν θα υπάγεται στους όρους των “GAFAM” και την δικαιοδοσία της αμερικανικής κυβέρνησης. Το Gaia X μαρτυρεί επίσης τη γαλλική κυριαρχία στον ψηφιακό τομέα, καθώς η Γαλλία ηγείται αυτού του ευρωπαϊκού βήματος που θέλει να σηματοδοτήσει την αρχή της ευρωπαϊκής ψηφιακής ανεξαρτησίας. Το Gaïa X γεννήθηκε από τη συνεργασία είκοσι δύο γερμανικών και γαλλικών εταιρειών με την υποστήριξη των δύο κυβερνήσεων. Ακριβώς αυτή η συνεργασία επιχειρήσεων και πολιτικής δίνει την ελπίδα για ένα ισχυρό ευρωπαϊκό “σύννεφο”. Κατά τη διάρκεια της κοινής ομιλίας τους στις 4 Ιουνίου, ο Γάλλος υπουργός Μπρούνο Λε Μάιρε και ο Γερμανός ομόλογός του Πίτερ Αλτμέιερ ανακοίνωσαν τις πρώτες υπηρεσίες του Gaïa X, μέσα στο 2021.

Αυτό το εγχείρημα όμως έχει αναπόφευκτα και μεγάλες πολιτικές προεκτάσεις. Με διάφορους τρόπους, ο ψηφιακός χώρος βρίσκεται στην καρδιά του παρόντος μας και θα είναι, είτε το αντιλαμβανόμαστε είτε όχι, στην καρδιά του μέλλοντός μας. Η ψηφιακή ανεξαρτησία, δεν είναι μόνο η προστασία των ευρωπαϊκών δεδομένων. Αλλά ίσως αυτή είναι η ευκαιρία που θα μπορούσε να αξιοποιήσει η Ευρώπη και οι πολιτικοί για να καθορίσουν μία σειρά θεμελιωδών ζητημάτων. Η ψηφιακή μετάβαση συνεπάγεται άλλες μεταβάσεις, είτε πρόκειται για την οικολογική μετάβαση, την δημογραφική αλλαγή, την οικονομική μετάβαση, την μετάβαση από την διακυβέρνηση του κράτους στην διακυβέρνηση των εταιρειών, την οργάνωση, την άμυνα, την εργασία και τις ατομικές ελευθερίες και πολλά άλλα ζητήματα. Όλοι αυτοί οι τομείς πρέπει να αναπτυχθούν με μία άλλη φιλοσοφία και πάνω σε αξίες αντίθετες της αμερικανικής τεχνο-φεουδαρχίας.

https://www.data-infrastructure.eu

Σιωπηλοί άνθρωποι της ορθής δράσης.

2021-02-20T11:17:00.007+02:00

Οι αληθινοί σούπερ ήρωες που δεν θα δείτε στον κινηματογράφο.

Σλοβακία

2021-02-10T11:12:00.001+02:00

Ξόανο από κορμό βελανιδιάς, του θεού Πέρουν από την Σλοβακία, με τα σύμβολα του Κεραυνού και του οκτάκτινου ηλιακού τροχού. Ο Πέρουν είναι ο κορυφαίος θεός του σλαβικού πανθέου, αντίστοιχος του Δία των Ελλήνων.

Λέσβος: 40.000 ελαιόδεντρα αλλάζουν την ερημοποιημένη γη

2021-01-26T12:24:00.002+02:00

Μπορεί ένα ερημοποιημένο κομμάτι γης να μετατραπεί σε ένα μικρό παράδεισο; Μπορεί κάτι τέτοιο να λειτουργήσει συμβολικά έτσι ώστε να ξαναλειτουργήσει μια «ερημοποιημένη» μικρή κοινωνία; Και τέλος όλα αυτά μαζί, μπορούν να μας διδάξουν πως ό,τι κατάστρεψε ο άνθρωπος μπορεί αν ο άνθρωπος το θελήσει να ξαναφτιαχτεί; Στα ερωτήματα έρχεται να απαντήσει ο Αντώνης Τριπιντίρης. Που σε λίγα χρόνια και ξεπερνώντας πολλές δυσκολίες, μεταμόρφωσε ερημοποιημένη γη στο Σίγρι σε έναν ελαιώνα με 40.000 ελαιόδενδρα και όχι μόνο!

Με έμπνευση, όραμα, πάθος και αγάπη για τον τόπο του που χρόνια είχε στερηθεί, δημιούργησε μια καινοτόμα και ταυτόχρονα αειφόρα παραγωγική μονάδα. Παιδί Μικρασιατικών προσφύγων ο Αντώνης Τριπιντίρης, διαπίστωνε όταν το επισκέπτονταν, πως το χωριό του το Σίγρι στο δυτικότερο άκρο της Λέσβου χρόνο με το χρόνο άδειαζε. Οι κάτοικοι λιγόστευαν, οι μαθητές στο σχολειό λιγόστευαν, καμία προοπτική ανάπτυξης δεν υπήρχε. Η γη αποτέλεσμα ηφαιστειακών διεργασιών εκατομμύρια χρόνια πριν είχε εγκαταλειφτεί, η καλλιέργεια και επεξεργασία των βαλανιδιών είχε εγκαταλειφτεί, οι βαλανιδιές είχαν κοπεί για καυσόξυλα.

Οι εκτάσεις γύρω από το Σίγρι ήταν βραχώδεις κι ούτε κουβέντα για προοπτική δουλειάς στους νέους ανθρώπους, όσοι ζούσαν στο χωριό. Κάπως έτσι γεννήθηκε η ιδέα. Σε 2.000 στρέμματα γης που κατείχε ο κ. Τριπιντίρης ή που την αγόρασε, κυριολεκτικά σκάβοντας την πετρωμένη λάβα γεννήθηκε ένα πολυποικιλιακό κτήμα με τις καλύτερες ντόπιες, ελληνικές και μεσογειακές ποικιλίες ελιάς. Πρωτεύουσα θέση στο κτήμα οι ντόπιες ποικιλίες της αδραμυτινής και της κολοβής ελιάς και στόχος η σωστή καλλιέργεια.

«Έχουμε μπόλικο ήλιο, έχουμε και τη βροχή που πρώτα εμάς στο Σίγρι βρέχει» λέει ο κ. Τριπιντίρης. Και συνεχίζει: «Σήμερα στο κτήμα υπάρχουν 12 συνολικά ποικιλίες ελιάς, δένδρα ενός έως 12 ετών. Τις φυτέψαμε σκάβοντας στο βράχο, τις λιπάναμε με φυσικό τρόπο, κομπόστ από την ποσειδωνία που βγαίνει στην ακτή (σ.σ. τα φύκια της θάλασσας) οργανική κοπριά από πτηνοτροφία και βουστάσια του νησιού αλλά και το προϊόν του κλαδέματος, φύλλα και κλαδιά. Ταυτόχρονα μέσα στο ελαιόκτημα δημιουργήσαμε μια βιοποικιλότητα με συκιές, αμυγδαλιές, ροδιές ακόμα και πολλές φοινικιές.

«Έτσι φτιάχτηκε ένας ελαιώνας που φροντίζεται όλη τη διάρκεια της χρονιάς από άριστους επιστήμονες και στελέχη, όπως γεωπόνους, ειδικούς στη δακοπροστασία, κορυφαίους Έλληνες χημικούς για την ποιότητα και τα αρώματα του ελαιόλαδου, εκπαιδευμένους κλαδευτές, καταρτισμένο προσωπικό». Κάπως έτσι γεννιέται ένα μοναδικό προϊόν που ετοιμάζεται κάθε φορά προσαρμοσμένο στις επιθυμίες και τις γευστικές ανάγκες του κάθε πελάτη. Οι 12 ποικιλίες ελιάς; Βοηθάν σε αυτήν την κατεύθυνση.».

Σε αυτήν την κατεύθυνση όμως βοηθά και η διαδικασία της παραγωγής του λαδιού. Σε ένα μοναδικό αρχιτεκτονικά ελαιοτριβείο που θέλει να είναι ταυτόχρονα και κέντρο προβολής του πολιτισμού της ελιάς εφαρμόζεται η πλέον καινοτόμα τεχνολογία στην Ευρώπη. «Εφαρμόζεται γραμμική διαδικασία παραγωγής, διατηρούμε σε όλα τα μηχανήματα και στάδια παραγωγής ελεγχόμενη θερμοκρασία, ελαχιστοποιούμε τη χρήση νερού, προκειμένου να μην απομακρύνονται τα αντιοξειδωτικά του ελαιόλαδου, οι πολυφαινόλες, και άλλα ευαίσθητα συστατικά υψηλής διατροφικής σημασίας» λέει ο κ. Τριπιντίρης.

«Κορυφή της καινοτομίας, συνεχίζει, είναι η γραμμική παραγωγή, με κυλινδρικούς και κάθετους μαλακτήρες, ρυθμιστές και ειδικό ψηφιακό προγραμματισμό. Κάθε ελιά έχει ακριβώς την ίδια διαδρομή και την ίδια διαδικασία παραγωγής με τις ελιές της ίδιας ποικιλίας και της ίδιας ωριμότητας. Το ελαιοτριβείο μας έχει μνήμη. Αναγνωρίζει τον βαθμό ωρίμανσης και την ποικιλία της ελιάς και διαμορφώνει τις βέλτιστες συνθήκες παραγωγής».

Το παραγόμενο ελαιόλαδο φυλάσσεται σε ανοξείδωτες δεξαμενές, όπου υπάρχει αυτόματο δίκτυο ψύξης- θέρμανσης, ώστε να διατηρείται η θερμοκρασία στους 17. βαθμούς Κελσίου. Η ελεύθερη επιφάνεια της δεξαμενής τέλος πληρείται με άζωτο, ώστε να αποφεύγετε η οξείδωση. Τέλος το ελαιόλαδο τυποποιείται. Κατά την συσκευασία του, γίνεται έγχυση αζώτου, ώστε να αποφεύγετε η οξείδωση ακόμα και μέσα στο εκάστοτε δοχείο. Επιπλέον, υπάρχει η δυνατότητα να προστεθούν διάφορα εκχυλίσματα από βότανα, φρούτα, λαχανικά, μπαχαρικά για εμπλουτισμό του ελαιόλαδου με γεύσεις και οσμές, αλλά και για να προσδίδουμε ισχυρισμούς υγείας και πρόσθετης διατροφικής αξίας.

Η ελιά χρειάζεται λιγότερο νερό σε σχέση με τις άλλες καλλιέργειες, είναι πιο ανθεκτική και ταιριάζει περισσότερο στις συνθήκες του τόπου. Είναι δέντρο αιωνόβιο, αειθαλές, περιορίζει το αποτύπωμα του διοξειδίου του άνθρακα. Όπως λέει ο κ. Τριπιντίρης «τα 40.000 ελαιόδεντρα που φυτεύτηκαν στο Σίγρι, σβήνουν το αποτύπωμα του διοξειδίου του άνθρακα που αφήνουν 2.000 άνθρωποι. Ελαττώνει τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου. Προστατεύει το έδαφος με τις ρίζες του από την απογύμνωση. Με την σκίαση των δέντρων, μειώνεται η θερμοκρασία και η ένταση του αέρα. Το έδαφος γίνεται γόνιμο, αναζωογονώντας την χλωρίδα και την πανίδα του χωριού».

Ρωτάμε τον κ. Τριπιντίρη, πόσα στοίχισε όλο ετούτο το περιβαλλοντικό και ταυτόχρονα καινοτόμο αγροτικό θαύμα που έστησε. Χαμογελά. «Πολλά εκατομμύρια…» απαντά. Δε μας λέει πόσα. Δε θέλει να πει; Μάλλον δεν πιστεύει πως όλο ετούτο που έγινε μπορεί να κοστολογηθεί, είναι η απάντηση. Το Σίγρι, η δυτική Λέσβος ολόκληρη απέκτησε άλλον έναν μοχλό ανάπτυξης. Δίπλα στο νέο οδικό άξονα Καλλονής Σιγρίου, στο υπό ολοκλήρωση νέο λιμάνι, στο Μουσείο φυσικής ιστορίας και τον πλούτο της ανάδειξης των απολιθωμάτων της περιοχής, τώρα μια νέα καινοτόμα «πράσινη» επένδυση με μυρωδιές πολιτισμού της ελιάς.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Επιστροφή στην κανονικότητα;

2021-01-15T11:04:00.002+02:00

«Δεν θα υπάρξει επιστροφή στην κανονικότητα (σ.σ μετά την πανδημία), γιατί δεν θα είναι πλέον δυνατό να θεωρηθεί κανονικό ότι παίρνουμε αεροπλάνα σαν να ήταν ταξί, ότι χρησιμοποιούμε καταναλωτικά αγαθά κατασκευασμένα σε ασιατικές ελεύθερες ζώνες, που τα μεταφέρουμε ναυλώνοντας πλοία, νηολογημένα σε άλλες ελεύθερες ζώνες και διαχειριζόμενα από εταιρίες εγκαταστημένες σε φορολογικούς παραδείσους, για να αναγκάσουµε τους εργαζόμενους του κόσμου, καθώς και όσα κράτη δεν έχουν ήδη χάσει όλη την κοινωνική τους συνείδηση, να ανταγωνίζονται μεταξύ τους. Δεν µπορούμε πλέον να ανεχόμαστε μια ολιγαρχία που υποτάσσει στις επιταγές των μερισμάτων, των εταιρικών αποδόσεων και της ανάπτυξης, όλα όσα απασχολούν τις κοινωνίες, είτε αυτά είναι αµιγώς κοινωνικά, είτε πολιτιστικά, είτε επιστημονικά.»

Alain Denault
(καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μόντρεαλ και διευθυντής προγράµµατος στο Διεθνές Ινστιτούτο Φιλοσοφίας στο Παρίσι)

Γκαστόν Μπασελάρ

2021-01-09T18:11:00.005+02:00

Gaston Bachelard (1884 – 1962)

Ο Gaston Bachelard (Barsur-Aube, 27 Ιουνίου 1884 – Παρίσι, 16 Οκτωβρίου 1962) ήταν ένας από τους σπουδαιότερους φιλοσόφους της παραδοσιακής τάσης, επιστημολόγος, ποιητής και πανεπιστημιακός. Σπούδασε μαθηματικά, φυσική και φιλοσοφία. Υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία στην Pont-a-Mousson, στο 12ο τάγμα των Δραγώνων, από το 1905 μέχρι το 1907. Εργάστηκε στο Παρίσι ως διοικητικό στέλεχος στο Ταχυδρομείο και συγχρόνως σπούδασε μαθηματικά. Αποφοίτησε το 1912 και τον ίδιο χρόνο παντρεύτηκε. Από αυτόν τον γάμο γεννήθηκε μία κόρη, η Suzanne. Οκτώ χρόνια μετά έμεινε χήρος.

Σπούδασε φιλοσοφία επηρεασμένος από τη θεωρία της σχετικότητας. Πήρε το δίπλωμά του το 1920, το 1922 έγινε υφηγητής και το 1927 καθηγητής. Δίδαξε στο Πανεπιστήμιο της Ντιζόν και υπηρέτησε στη Σορβόννη, μέχρι το 1954, στην έδρα της Ιστορίας και της Φιλοσοφίας των Επιστημών. Το 1961 του απενεμήθη το Μέγα Βραβείο των Γραμμάτων.

Σύμφωνα με τον Μπασελάρ, η γνώση είναι το αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης μεταξύ λόγου και εμπειρίας. Παρόλο που ο ίδιος θα γίνει επιστημολόγος και θα αμφισβητεί τις μεθόδους και τα θεμέλια της επιστήμης, ο ίδιος επίσης θα έδινε ιδιαίτερη αφοσίωση στον τομέα της ποίησης και λογοτεχνίας και την έννοια του φανταστικού, ιδίως σε μία προσπάθεια σύνδεσης των δύο αυτών σε παραγωγικές εκφράσεις. Ως γνωστός επιστημολόγος, θα είναι ο συγγραφέας έργων προβληματισμού σχετικά με τη γνώση και την επιστημονική έρευνα. Θα εφεύρει αυτό που αναφέρεται ως «ψυχανάλυση της αντικειμενικής γνώσης».

Ο Μπασελάρ θα ανανεώσει το ζήτημα της Φαντασίας, τόσο σε φιλοσοφικό, όσο και σε λογοτεχνικό επίπεδο, καταδυόμενος σε συγγραφείς όπως ο Κόμης του Λωτρεαμόν, ο Έντγκαρ Άλλαν Πόε, ο Νοβάλις κ.α. και μάλιστα με μία ιδιαίτερη οπτική του συμβολισμού. Θα αμφισβητήσει τη σχέση ανάμεσα στη λογοτεχνία και την επιστήμη, ή θέτοντάς το διαφορετικά, την σχέση ανάμεσα στην φαντασία και τον ορθολογισμό. Θα αμφισβητήσει τον Κάντ σε κάποια θεμελιώδη ζητήματα και θα πλησιάσει στον Χέγκελ ιδιαίτερα όσον αφορά την διαλεκτική ουσία του ορθολογισμού.

Το 1934 θα γράψει το σημαντικότερο ίσως έργο του, το «Le Nouvel esprit Scientifique» («Το Νέο επιστημονικό πνεύμα»). Εκεί κατάφερε να ξεπεράσει το παραδοσιακό χάσμα ανάμεσα στον εμπειρισμό και τον ορθολογισμό, συνταιριάζοντας στο κέντρο μαζί αυτές τις έννοιες, σε ένα φάσμα που τα άκρα του είναι ο Ιδεαλισμός και ο Υλισμός.

Έργα του Γκαστόν Μπασελάρ

«Essai sur la connaissance approchée» (1928)
«Étude sur l’évolution d’un problème de physique: la propagation thermique dans les solides» (1928)
«La valeur inductive de la relativité» (1929)
«La pluralisme cohérent de la chimie moderne» (1932)
«L’Intuition de l’instant» (Η εποπτεία της στιγμής) (1932)
«Les intuitions atomistiques: essai de classification» (1933)
«Le nouvel esprit scientifique» (Το νέο επιστημονικό πνεύμα) (1934)
«La dialectique de la durée» (Η διαλεκτική της διάρκειας)(1936)
«L’expérience de l’espace dans la physique contemporaine» (1937)
«La formation de l’esprit scientifique: contribution à une psychanalyse de la connaissance objective» (1938)
«La psychanalyse du feu» (Η ψυχανάλυση της φωτιάς) (1938)
«La philosophie du non: essai d’une philosophie du nouvel esprit scientifique» (1940)
«L’eau et les rêves» (Το νερό και τα όνειρα), (1942)
«L’air et les songes» (Air and Dreams, 1943)
«La terre et les rêveries du repos» (Earth and Reveries of Repose, 1946)
«La terre et les rêveries de la volonté» (Earth and Reveries of Will, 1948)
«Le Rationalisme appliqué» (1949)
«L’activité rationaliste de la physique contemporaine» (1951)
«Le matérialisme rationnel» (1953)
«La poétique de l’espace» (Η ποιητική του χώρου) (1958)
«La poétique de la rêverie» (1960)
«La flamme d’une chandelle» (1961)
«L’engagement rationaliste» (1972)

Εκδόσεις στα ελληνικά

Η ψυχανάλυση της φωτιάς, εκδόσεις Ερατώ, (2007)
Το νερό και τα όνειρα, εκδόσεις Χατζηνικολή, (2002)
Το νέο επιστημονικό πνεύμα, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, (2000)
Η εποπτεία της στιγμής, εκδόσεις Καστανιώτη, (1997)
Η διαλεκτική της διάρκειας, εκδόσεις Εκάτη, (1994)
Η ποιητική του χώρου, εκδόσεις Χατζηνικολή, (1992)

Σχετικά:

Association Internationale Gaston Bachelard

Ο λύκος ως ιερό ζώο του Απόλλωνος και η σύνδεση του με το φως.

2020-12-26T11:53:00.003+02:00

Κανένα άλλο ζώο δεν έχει πλουτίσει τους μύθους και τις παραδόσεις των λαών όλου του κόσμου όπως ο λύκος. Σύμβολο δύναμης και ελευθερίας στοιχειώνει με την παρουσία του θρύλους και παραμύθια εδώ και χιλιάδες χρόνια.

Ο λύκος στην αρχαία Ελλάδα θεωρείτο το ιερό ζώο του Θεού Απόλλωνα. Η μητέρα του Λητώ, είχε μεταμορφωθεί σε λύκαινα προκειμένου να σωθεί από το μένος της Ήρας και να γεννήσει με ασφάλεια τα παιδιά της. Εξ ου και καλείτο σε πολλές περιοχές Λυκαγενής, η Λύκιος/ Λύκειος.

Η Λύκη στην αρχαιότητα ήταν συνώνυμη του φωτός. Και της Γνώσης. Λυκ = φως (Lux στα λατινικά). Το Λυκ- το συναντάμε και σε ονόματα. Στην αρχαία Ελλάδα τα ονόματα προσδιόριζαν τον άνθρωπο που τα έφερε:

Λυκούργος (λύκη + έργο): αυτός που πράττει λαμπρά, φωτεινά έργα.

Λυκομήδης (λύκη + μήδος): ο φωτοδότης.

Ο λύκος, ζώο που διαθέτει άριστη όραση στο σκοτάδι, στην αρχαία Ελλάδα υπήρξε σύμβολο μιας σοβαρής μυητικής διαδικασίας, αυτής του περάσματος από το σκοτάδι στο φως. Οι λέξεις Λυκόπουλο ή Λυκιδεύς χρησιμοποιούνταν στην αρχαιότητα για να χαρακτηρίσουν τους εφήβους που βρίσκονταν στην είσοδο της ενηλικίωσής τους. Εξάλλου η μυητική, σκληρότατη εννιάχρονη εκπαίδευσή τους, ονομαζόταν και αγέλη· κατόπιν υπολογίζονταν ως ενήλικες, άξιοι κυνηγοί, άνδρες πλέον.

Το λύκειο προέρχεται από τον Eλληνογενή όρο της Γαλλικής «lycée» που και αυτός προέρχεται (μέσω της Λατινικής) από το αρχαίο «λύκειον». Έτσι ονομαζόταν στην Αθήνα το γυμναστήριο που βρισκόταν δίπλα στο ναό του Λυκείου Απόλλωνα.

Σ’ αυτό σύχναζαν πολλοί φιλόσοφοι και πνευματικοί άνδρες των Αθηνών και εκεί δίδασκε ο Αριστοτέλης τους μαθητές του (Περιπατητική σχολή, Λύκειον).

Στους Δελφούς πιστευόταν ότι κατά την εποχή του κατακλυσμού του Δευκαλίωνα, οι άνθρωποι για να σωθούν οδηγήθηκαν στις πλαγιές του Παρνασσού από τα ουρλιαχτά των λύκων. Εκεί έχτισαν την πόλη Λυκώρεια και αφιέρωσαν στον Απόλλωνα την κορυφή του Παρνασσού.

Ένας μπρούτζινος λύκος υπήρχε σε ένα από τα πιο φημισμένα ιερά του Απόλλωνα, το μαντείο των Δελφών, πιθανότατα σε ανάμνηση του λύκου που σκότωσε ένα ληστή του ναού σε μικρή απόσταση από το ιερό και ύστερα οδήγησε σε αυτόν τους προσκυνητές. Στο νότιο άκρο της Ακρόπολης υπάρχουν τα ερείπια του Λυκείου, ενός κτιρίου που χρησιμοποιούνταν ως χώρος λατρείας του θεού Απόλλωνα. Στις περιοχές της Λακωνίας δεν θηρεύτηκε ποτέ λύκος, λόγω σεβασμού προς τον αργυρότοξο θεό.

Στη Ρωμαϊκή μυθολογία, μια λύκαινα ήταν η υπεύθυνη και αφοσιωμένη τροφός των μελλοντικών ιδρυτών της Ρώμης, του Ρωμύλου και του Ρέμου Λύκαινα του Καπιτωλίου, άγαλμα της Ρωμαϊκής Ψυχής).

Γενικότερα στις περισσότερες παραδόσεις ο λύκος συμβόλιζε την αξιοπρέπεια, την αφοσίωση, την επιμονή και την Γενναιότητα, αλλά κυρίως -λόγω του ότι βλέπει άριστα την νύκτα όπως προαναφέρθηκε την Φώτιση. Υπό αυτές λοιπόν τις συμβολιστικές, ο λύκος θεωρείται ιερό ζώο των Ελλήνων Θεών Ηλίου («Λυκάβας» στον Όμηρο και τον Ιουλιανό) και Απόλλωνος (υπό την επίκληση «Λύκιος») και Άρεως, αλλά και των Ρωμαίων Mars και Silvanus, καθώς και του ηλιακού Θεού Bellenus των Κελτών, του ηλιακού Θεού των Αιγυπτίων Ρα.

Ο λύκος έχει μεγάλη σημασία επίσης στις κουλτούρες και τις θρησκείες των νομαδικών λαών, και των ευρασιατικών στεπών βορειο-αμερικανικών πεδιάδων. Σε πολλούς πολιτισμούς, η ταυτοποίηση του πολεμιστή με τον λύκο (τοτεμισμός) έδωσε την αφορμή για την ιδέα της Λυκανθρωπίας, της μυθικής ή τελετουργικής ταυτοποίησης του ανθρώπου και του λύκου.

Από την εξημέρωση του λύκου η ανθρωπότητα απέκτησε τον πιστότερο σύντροφο της, τον σκύλο. Οι λύκοι ενδεχομένως να πλησίαζαν τους ανθρώπινους οικισμούς και να παρέμεναν κοντά τους προκειμένου να συμπληρώνουν τη διατροφή τους με ό,τι απέμενε από το τραπέζι. Κάποια από αυτά τα άγρια ζώα ήταν λιγότερο φοβισμένα και μέσα από αυτή τη σχέση και αφού πέρασαν πολλές γενιές, εμφανίστηκε μια γενιά ημίαιμων ζώων που ανέπτυξε μια εξαιρετικά επωφελή σχέση με τον άνθρωπο.

Διαβάστε σχετικά: «Η σοφία των λύκων», Έλι Ράντινγκερ, εκδόσεις Ψυχογιός.

Φωτογραφία: Γηγενής Αμερικανός (Ινδιάνος Αμερικής) μαζί με λύκο. Photo: One of the earliest photos showing a Native American with a wolf.

Πηγή: Μυσταγωγία - Μυθαγωγία

Χειμερινό Ηλιοστάσιο 2020

2020-12-22T00:50:00.006+02:00

Χειμερινό Ηλιοστάσιο. Η συντομότερη ημέρα του έτους στο βόρειο ημισφαίριο και πρώτη ημέρα του αστρονομικού χειμώνα. Το μυστήριο του θανάτου και της αναγέννησης του Ηλίου, η στιγμή των ανοικτών πυλών μεταξύ των διαστάσεων. Οι άνθρωποι αναπαριστούν τον κύκλο του χρόνου γύρω από την φωτιά, τραγουδώντας την πίστη ότι ο Ήλιος θα ξανάρθει και θα νικήσει την σκοτεινή εποχή. Την πίστη ότι η Ζωή θα ξανάρθει σ' αυτόν τον κόσμο. Το Χειμερινό Ηλιοστάσιο είναι μια από τις αρχαιότερες παραδόσεις μας, που χρονολογείται πάνω από 10.000 χρόνια πριν. Γιορτάζουμε αυτή την ημέρα έξω στην φύση.

Η Νιότη

2020-12-17T20:27:00.004+02:00

«Τα νιάτα δεν είναι περίοδος ζωής, είναι η κατάσταση του νου. Δεν είναι κόκκινα μάγουλα, κόκκινα χείλη και ευλύγιστα γόνατα. Είναι η διάθεση της θέλησης, ιδιότητα της φαντασίας, η δύναμη των αισθημάτων. Είναι η φρεσκάδα της βαθιάς πηγής της ζωής. Είναι η νίκη ενάντια στην ατολμία, είναι και της επιθυμίας για περιπέτεια ενάντια στο πόθο για μια ήσυχη ζωή. Αυτός ο πόθος υπάρχει συχνά σε έναν σαραντάρη. Κανένας δεν γερνάει μόνο και μόνο επειδή ζει μερικά χρόνια. Οι άνθρωποι γερνούν όταν λιποτακτούν από τα ιδανικά τους. Και τα ωραία ακόμη πρόσωπα, όταν δεν προσέξουν να μείνουν όσο γίνεται ηθικά αμόλυντα, στιγματίζονται συχνά από την αυθάδεια ή την αηδία.

Τα χρόνια μπορεί να ρυτιδώνουν το δέρμα, αλλά όταν εγκαταλείψεις τον ενθουσιασμό, τότε ρυτιδώνεται το πνεύμα. Η ανησυχία, η αμφιβολία, η έλλειψη εμπιστοσύνης στον εαυτό σου, ο φόβος και η απελπισία, αυτά τα μυσαρά μακρά χρόνια που γέρνουν το κεφάλι και κάνουν σκόνη το πνεύμα που γέρασε.
Και αν είναι κανείς εβδομήντα ή δεκάξι χρόνων, πάντα στην καρδιά του μπορεί να υπάρχει η αγάπη για το θαύμα, ο θαυμασμός για τα άστρα και τα πράγματα και για τις σκέψεις. Η θέληση να αντιμετωπίσει κανείς τα γεγονότα, η αδιάκοπη παιδιάστικη όρεξη για κείνο που πρόκειται νά ‘ρθει. Έπειτα, και η μεγάλη χαρά για το παιχνίδι ζωής.
Είστε τόσο νέοι, όση είναι η πίστη σας στη ζωή. Τόσο γέροι, όση είναι η αμφιβολία σας. Τόσο νέοι, όση είναι εμπιστοσύνη στον εαυτό σας. Τόσο γέροι, όση είναι η απελπισία σας.

Μέσα στο κέντρο της καρδιάς σας βρίσκεται ένας σταθμός ασυρμάτου. Όσα χρόνια αυτός παίρνει μηνύματα ομορφιάς, ελπίδας, χαράς, μεγαλείου, θάρρους και δύναμης από τη γη, από τους ανθρώπους και από το θεό, τότε είστε πάντα νέος. Όταν τα μηνύματα αυτά πάψουν να έρχονται, και το κέντρο της καρδιά σας έχει σκεπαστεί με τα χρόνια της απαισιοδοξίας και τον πάγο της αδιαφορίας και του κυνισμού, τότε πραγματικά μεγαλώσατε και γεράσατε.»

Σάμιουελ Ούλμαν - «Η Νιότη»

Όρος Ελμπρούς

2020-12-01T17:19:00.007+02:00

Το υψηλότερο όρος της Ευρώπης στον Καύκασο με τις δύο κορυφές του.

John Muir, ο «άγιος των δασών»

2020-11-29T20:28:00.003+02:00

«Ανέβα στα βουνά και άκου τα ωραία νέα που έχουν να σου πουν. Η ηρεμία της φύσης θα σε πλημμυρίσει όπως ο ήλιος που λούζει με το φως του τα δέντρα. Οι άνεμοι θα φυσήξουν μέσα σου τη φρεσκάδα τους και οι καταιγίδες θα σου δώσουν τη δύναμή τους, ενώ οι έγνοιες θα φύγουν από πάνω σου όπως πέφτουν τα φθινοπωρινά φύλλα.»
John Muir

Ο John Muir (21 Απριλίου 1838 – 24 Δεκεμβρίου 1914) γνωστός και ως «ο John των βουνών» ήταν ο «Πατέρας των Εθνικών Δρυμών» της Αμερικής. Σκωτσέζος-Αμερικανός φυσιοδίφης, συγγραφέας, περιβαλλοντικός φιλόσοφος, βοτανολόγος, ζωολόγος και ο πρώτος που ενεργά υποστήριξε την ανάγκη διατήρησης της άγριας φύσης στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής.
Το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του το πέρασε στα δάση και στα βουνά. Τα γράμματα, τα άρθρα και τα βιβλία του, που περιγράφουν τις περιπέτειές του στη φύση, ειδικά στην Σιέρα Νεβάδα, έχουν διαβαστεί από εκατομμύρια ανθρώπους. Ο ακτιβισμός του βοήθησε στη διατήρηση της κοιλάδας Yosemite και του εθνικού πάρκου Sequoia, ενώ το παράδειγμά του έχει χρησιμεύσει ως έμπνευση για τη διατήρηση πολλών άλλων αγρίων φυσικών περιοχών. Το Sierra Club, το οποίο ίδρυσε, είναι σήμερα από τους σπουδαιότερους αμερικανικούς οργανισμούς προστασίας των δασών. Στην μετέπειτα ζωή του, ο Muir αφιέρωσε το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου του στην διατήρηση των Δυτικών δασών της Αμερικής. Στο πλαίσιο της εκστρατείας για να καταστήσει το Yosemite εθνικό πάρκο, ο Muir δημοσίευσε δύο άρθρα ορόσημα για τη διατήρηση της άγριας φύσης, στο περιοδικό «The Century»: «The Treasures of the Yosemite» και «Features of the Proposed Yosemite National Park». Αυτό βοήθησε στην υποστήριξη του Κογκρέσου των ΗΠΑ να εγκρίνει νομοσχέδιο το 1890 για την ίδρυση του Εθνικού Πάρκου Yosemite. Η πνευματική ποιότητα και ο ενθουσιασμός προς τη φύση που εκφράζεται στα γραπτά του, είχε εμπνεύσει τους αναγνώστες, συμπεριλαμβανομένων των τότε Προέδρων και του Κογκρέσου των ΗΠΑ, ώστε να αναλάβουν δράση για να βοηθήσουν στη διατήρηση και προστασία μεγάλων φυσικών περιοχών.

Ο John Muir έχει θεωρηθεί «έμπνευση τόσο για τους Σκωτσέζους όσο και για τους Αμερικανούς». Ο βιογράφος του Muir, Steven J. Holmes, θεωρεί ότι ο Muir αποτελεί πλέον «έναν εκ των προστατών αγίων της αμερικανικής περιβαλλοντικής δραστηριότητας του εικοστού αιώνα». Τα γραπτά του συζητούνται πολύ συχνά σε βιβλία και περιοδικά. «Ο Muir είναι αυτός που έχει διαμορφώσει βαθιά την οπτική μέσω της οποίας οι Αμερικανοί κατανοούν και οραματίζονται τις σχέσεις τους με τον φυσικό κόσμο», γράφει ο Holmes. Η φιλοσοφική του οπτική και κοσμοθέαση τείνει στην σύγκλιση των δύο σήμερα αντίρροπων εννοιών: Φύσης και Πολιτισμού, ενώ πολλοί σήμερα χαρακτηρίζουν των φιλοσοφία του ως «θεολογία της Φύσης». Ο ίδιος πίστευε ότι το καλύτερο μέρος για να αντιληφθεί κανείς το θείο, ήταν η Φύση, η οποία είναι ο Δάσκαλος που αποκαλύπτει τις ιδιότητές του. Ο William Anderson τον παρομοιάζει με έναν «Ιωάννη Βαπτιστή» γιατί θεωρούσε ότι τα δάση πρέπει να αποτελούν ένα βάπτισμα πνευματικής μετάλλαξης των ανθρώπων.
Ο Muir αποκαλούσε τα βουνά «σπίτι» του. Κάποια περίοδο οι φίλοι του, τον έπεισαν να ενταχθεί στον πολιτισμό. Παντρεύτηκε και έκανε οικογένεια. Κάποτε είπε σε έναν επισκέπτη στο αγρόκτημά του εκεί, «Αυτό είναι ένα καλό μέρος για να μένεις όταν ο καιρός είναι θυελλώδης, …να γράφω και να μεγαλώνω παιδιά, αλλά δεν είναι το σπίτι μου.» Και δείχνοντας προς τα βουνά, «εκεί πάνω είναι το σπίτι μου.» Ακόμη και η σύζυγός του, είχε συμβιβαστεί με την ζωή του. Έλεγε «η καρδιά του παραμένει άγρια».

Ο Muir έγινε γνωστός ως οικολόγος στοχαστής, πολιτικός εκπρόσωπος ακόμα και ως θρησκευτικός προφήτης, του οποίου τα γραπτά έγιναν προσωπικός οδηγός στη φύση για αμέτρητους ανθρώπους, κάνοντας το όνομά του «σχεδόν πανταχού παρόν» στη σύγχρονη περιβαλλοντική συνείδηση. Σύμφωνα με τον συγγραφέα William Anderson, ο Muir επεσήμανε «το αρχέτυπο της ενότητάς μας με τη γη», ενώ ο βιογράφος Donald Worster λέει ότι πίστευε ότι η αποστολή του ήταν «να σώσει την αμερικανική ψυχή από την πλήρη παράδοση στον υλισμό». Ο Muir έχει ονομαστεί «προστάτης άγιος της αμερικανικής φύσης»… «Ως ονειροπόλος και ακτιβιστής, τα σοφά λόγια του άλλαξαν τον τρόπο που οι Αμερικανοί είδαν τα βουνά, τις ακτές και τα άγρια δάση τους», δήλωσε ο συγγραφέας της φύσης Gretel Ehrlich. Η φυλή των ιθαγενών με την οποία έζησε για ένα διάστημα, τον ονόμασε «Ανκουταχάν», δηλαδή «υιοθετημένο Αρχηγό».
Στις 21 Απριλίου 2013, Η πρώτη «Ημέρα του John Muir» εορτάστηκε στην Σκωτία, κατά την 175η επέτειο από τη γέννησή του, αποτίοντας φόρο τιμής στον «άγιο των δασών». Το 2020 στις ΗΠΑ, κάποιες οργανώσεις διανοητικά στερημένων ζητούσαν να γκρεμιστεί το μνημείο του, με την κατηγορία του «ρατσιστή».

John Muir 1907

Ο λύκος στην ιστορία του πολιτισμού

2020-11-22T16:15:00.004+02:00

Κατά την προϊστορία και τους αρχαίους χρόνους, η ευρωπαϊκή φαντασία εδομήθη γύρω από ζωικές μορφές, συντιθέμενες από τα άγρια ιθαγενή ζώα, τα οποία έθρεψαν μακροπρόθεσμα τους μύθους, τα σύμβολα και τις εικόνες του κόσμου μας. Σε αυτή την μορφή εκφράσεως, ο Michel Pastoureau, ιστορικός και αναγνωρισμένος ειδικός στην μεσαιωνική συμβολολογία, θέλησε να αφιερώσει μια σειρά μονογραφιών των εκδόσεων Seuil στις οποίες μελετά την πολιτιστική ιστορία αυτών των ζώων, συμπεριλαμβανομένων του ελαφιού, του αγριογούρουνου, της αρκούδας, της αλεπούς, του κορακιού, του αετού ή του κύκνου. Ήταν με τον λύκο που ήθελε να ξεκινήσει αυτή τη μελέτη σε ένα πρώτο βιβλίο, που δημοσιεύθηκε τον περασμένο χειμώνα. Είναι το ζώο, του οποίου η επιστροφή του στα δάση μας, ξυπνά για άλλη μια φορά πάθη, αποδεικνύοντας έτσι την κυρίαρχη γοητεία που εξακολουθεί να εκπέμπει, παρά την εξαφάνισή του από την ύπαιθρο της Δυτικής Ευρώπης για περισσότερο από έναν αιώνα. Αυτή η έκδοση, που βασίζεται και σε μια πλούσια εικονογραφία, μας επιτρέπει να επαναφέρουμε τον «αδελφό λύκο» από την μακρά μνήμη των ευρωπαϊκών λαών μέσα από τους μύθους, τις ιστορίες και τους θρύλους που έχουν αναδείξει την παρουσία του, κατά τη διάρκεια των αιώνων, μαζί με τους πρόγονούς μας.

«Ένα ηλιακό σύμβολο, κατ’ εξοχήν ηλιακό».

Σύμφωνα με τον Michel Pastoureau, η γένεση του μύθου του λύκου ανάγεται σε χρόνους πριν την παλαιολιθική εποχή, όπου οι άνθρωποι και οι λύκοι ζουν μαζί, μοιράζονται τους ίδιους χώρους κυνηγιού. Κατά συνέπεια ο λύκος αντιπροσωπεύει τον άλλο σημαντικό κυνηγό της ευρωπαϊκής πανίδας. Κατά τις χιλιετίες αυτές, η παρουσία του εισήλθε σταδιακά στο φαντασιακό των Ευρωπαίων. Ωστόσο, αυτή η εγγύτητα έχει αφήσει ελάχιστα αρχαιολογικά ίχνη, ενώ ο λύκος ουσιαστικά απουσιάζει από παραστάσεις της τέχνης των σπηλαίων. Μόνο κατά τις πρωτοϊστορικές και ιστορικές περιόδους ο λύκος εγκαταστάθηκε ευρέως στην καρδιά των διαφόρων μυθολογιών της ευρωπαϊκής σφαίρας.

Αν και θεωρείται σήμερα ως νυκτερινό ζώο, που σχετίζεται περισσότερο με το φεγγάρι κάτω από το οποίο ουρλιάζει, η προέλευση της λέξεως «λύκος» προέρχεται ωστόσο από την ινδοευρωπαϊκή ετυμολογία «leuk» (λύκ), που σχετίζεται με το φως, το οποίο θα δώσει το «λευκός» στα ελληνικά, «lupus» στα λατινικά, «luc» στα γαλλικά,«wolf» στα γερμανικά. Για τον Michel Pastoureau, «ένας λύκος είναι πρώτα απ’ όλα ένα ον φωτός, ένα ζευγάρι μάτια, ένα βλέμμα που βλέπει και λάμπει μέσα στη νύκτα.» Είναι «ένα ηλιακό ζώο, κατ’ εξοχήν ηλιακό.»

Συνεπώς συνδέεται με τις διάφορες ηλιακές θεότητες των αρχικών θρησκειών της Ευρώπης. Στους Έλληνες, η μητέρα του Απόλλωνος, Λητώ, μεταμορφώθηκε σε λύκο από τον Δία πριν καταφύγει στην Λυκία (ετυμολογικά η «χώρα των λύκων»). Μεταξύ των πολλών επιθέτων του Έλληνος θεού, υπάρχουν πολλά που υπομνείουν τον συμβολισμό του μέσω του λύκου, όπως ο “Λύκιος” Απόλλων ή ο Λυκογενής Απόλλων (“υιός του λύκου”). Παράλληλα με την Ουράνια θεότητα, οι λύκοι, συχνά έχουν θέση και στην μυθολογία. Στις μυθολογίες της βόρειας Ευρώπης, ο θεός Όντιν συνοδεύεται από δύο λύκους, τον Γκέρι και τον Φρέκι, που φυλούν τα πτώματα των πολεμιστών που έχουν πεθάνει στην μάχη. Είναι επίσης ένας λύκος, ο Φένριρ, που θα καταπιεί τον Ήλιο και την Σελήνη κατά τη διάρκεια της Ράγκναροκ, καταστρέφοντας την κοσμική τάξη. Μεταξύ των Κέλτων και πάλι, ο θεός Lug, του οποίου το όνομα προέρχεται από την ίδια ηλιακή ετυμολογία, συνοδεύεται επίσης από δύο λύκους που περιφέρονται στον κόσμο κάθε μέρα και του αναφέρουν ό,τι έχουν δει. Τέλος στην Ρώμη, ο λύκος αναπαριστά μαζί με τον αετό τις διδακτικές και προστατευτικές μορφές της πόλης. Είναι ένας λύκος που διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην ίδρυση της πόλης, θηλάζοντας τα δίδυμα Ρώμο και Ρωμύλο στο σπήλαιο Lupercal στους πρόποδες του Παλατίνου.

Πέρα από αυτήν την ηλιακή διάσταση, ο λύκος είναι επίσης σύμβολο της άγριας φύσης και της αιώνιας αναγέννησης. Η Άρτεμις, η θεά του κυνηγιού και του τοκετού, «Η κυρία των αγρίων ζώων», σύμφωνα με τον Όμηρο, είναι η αδελφή του Απόλλωνος και ως εκ τούτου, όπως και εκείνος, γεννήθηκε από θηλυκό λύκο. Είναι επίσης η θεά της Σελήνης κάτω από την οποία τραγουδούν οι λύκοι. Στην Ρώμη, ο λύκος συνδέεται επίσης με τις τελετές γονιμότητας και ανανέωσης μέσω της γιορτής των Λουπερκαλίων, που εορτάζετο τον Φεβρουάριο. Ο Michel Pastoureau υπενθυμίζει επίσης ότι η σύζυγος του βοσκού Φαούστουλους που ανέλαβε τον Ρώμο και τον Ρωμύλο, η Acca Larentia, ήταν πρώην πόρνη με το παρατσούκλι lupa, δηλαδή ο «λύκαινα», αναφορά που στην συνέχεια θα αποδώσει τον όρο «lupanar» (πονηρός, ραδιούργος) , που συνέβαλε στην άσεμνη φήμη των λύκων.

Η αιώνια έκρηξη της ζωής εκφράζεται επίσης στο πάθος της μάχης. Σύμβολο γενναιότητος και άγριας δύναμης, ο λύκος επικαλείτο κατά τις πολεμικές τελετές των γερμανικών φυλών. Ισοδύναμοι με τους Bersekir, πολεμιστές που κατέχονται από το πνεύμα της αρκούδας, οι Ulfhednar, ενδεδυμένοι με γούνα λύκου, έπιναν αίμα και έτρωγαν καρδιές λύκων πριν αναχωρήσουν για την μάχη.

Δαιμονοποίηση, εξημέρωση, ταπείνωση του λύκου κατά τον Μεσαίωνα.

Ενώ οι λύκοι ζουν δίπλα στους Θεούς, παραλλήλως δεν έχουν καλή φήμη μεταξύ των κοινών ανθρώπων. Από την αρχαιότητα, εθεωρούντο πονηρά, και σκληρά πλάσματα, εχθροί βοσκών και κοπαδιών. Ο Χριστιανισμός και η πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας θα τονίσουν περισσότερο αυτή την αρνητική πλευρά. Μεταξύ του 5ου και του 10ου αιώνος, η πολιτική αστάθεια και μια δημογραφική κρίση έπληξαν τη Δύση, με συνέπεια η άγρια φύση να ανακτήσει τα εδάφη της πάνω στις παλαιότερα καλλιεργούμενες εκτάσεις. Μεγάλα αρπακτικά, οδηγούμενα από την πείνα, περιστρέφονται γύρω από τα χωριά στην ύπαιθρο του Μεσαίωνα. Κατά την διάρκεια αυτής της σκοτεινής εποχής, εσχηματοποιήθη η εικόνα του «μεγάλου κακού λύκου», η οποία θα διαρκούσε μέχρι τον 19ο αιώνα, κυρίως μέσω μύθων και παραμυθιών. Ο λύκος ενσαρκώνει την βία, την βαναυσότητα ή την πονηριά, όπως η ιστορία της «Κοκκινοσκουφίτσας», που έγινε ευρύτερα γνωστή από τις εκδόσεις του Charles Perrault (1697) και των Αδελφών Grimm (1812), αλλά που ο Michel Pastoureau σημειώνει ότι η πρώτη γραπτή απαντοχή της χρονολογείται από το έτος 1000.

Ως η πεμπτουσία της ενσαρκώσεως του αιμοβόρου θηρίου, που σχετίζεται με παλαιές ειδωλολατρικές θεότητες, ο λύκος διεγείρει επίσης την εχθρότητα των κληρικών. Όπως όλα τα νυκτόβια ζώα που βλέπουν μέσα στην νύκτα, είναι κι αυτό στην ουσία διαβολικό. Παρομοιάζεται με το χειρότερο ζώο της Δημιουργίας. Παρά το ευγενές και μαγικό λαμπερό βλέμμα, σεβαστό από τους αρχαίους, οι κληρικοί του πρώιμου Μεσαίωνα είδαν στον λύκο «πρώτα ένα στόμα με μεγάλα δόντια, και αυτό το στόμα εξομοιώνεται με την άβυσσο της κολάσεως».

Αυτή η διαβολική οπτική του λύκου, εξηγεί και το γιατί αντιπροσωπεύεται ελάχιστα στις εραλδικές τέχνες, όπου προτιμάται παρ’ όλ’ αυτά το λιοντάρι ή η λεοπάρδαλη. Αντιθέτως, αναμφιβόλως επειδή η παρουσία του σηματοδοτεί τα πνεύματα, ο λύκος έχει αφήσει αμέτρητα ίχνη στην τοπωνυμία (Canteloup, Louvre, Louveciennes, στην Ελλάδα Λυκώρεια, Λυκία, Λυκαίον) και στα ονόματα των ανθρώπων (Lelou, Leleu, Dupanloup, Lopez στην Ισπανία, Wolf στην Γερμανία) αλλά και σε πολλές παροιμιώδεις εκφράσεις («πεινά σαν λύκος», «ψυχρός σαν λύκος», «ορμούν σαν λύκοι» κλπ).

Αλλά όπως και με τα ελάφια ή την αρκούδα, η Εκκλησία φροντίζει να ανακτήσει τον λύκο μέσω της λατρείας των αγίων, φαίνεται εργαζόμενη για να καθησυχάσει τους πιστούς και να δείξει ότι οι άνθρωποι του Θεού είναι ισχυρότεροι από τα διαβολικά πλάσματα. Ο Χρυσός Θρύλος αφθονεί από Αγίους Lupin που εξημερώνουν τους λύκους, μετατρέποντάς τους σε ταπεινά αρνιά ή ταπεινούς υπηρέτες όπως ο Άγ. Νόρμπερτ, ο Άγ. Μαλό, ο Άγ. Μπλαίζ (Bleizh σημαίνει «λύκος» στα Βρετονικά) ή ο Άγ. Χερβ. Η ιστορία του λύκου του Γκούμπιο, ο οποίος τρομοκρατούσε τους κατοίκους της Ούμπρια, προτού εξημερωθεί από τον Άγιο Φραγκίσκο της Ασίζης και τιμηθεί στο «Cantique à frère Soleil» αντιπροσωπεύει την πιο διάσημη ιστορία του λύκου της μεσαιωνικής αγιογραφίας.

Ο λύκος όμως δεν ήταν μόνο προς εξημέρωση, αλλά και προς χλευασμό, όπως και στο περίφημο «Roman de Renart», όπου εκπροσωπείται υπό τον χαρακτήρα του Isengrim ως ηλίθιο και γελοίο θηρίο, διαρκώς πεινασμένο, ταπεινωμένο και χλευασμένο. Ο Michel Pastoureau θεωρεί ότι αυτή η σκηνή ενός λύκου που κάνει τους ανθρώπους να γελούν παρά να φοβούνται, δείχνει ότι τον φοβόμασταν λιγότερο στην πλούσια, ειρηνική και καταπράσινη εξοχή του «όμορφου Μεσαίωνα» του 12ου και 13ου αιώνα.
Ο μεγάλος φόβος του λύκου στη σύγχρονη εποχή.

Το βιβλίο του Michel Pastoureau αναφέρεται επίσης στο θέμα της περίεργης διαπερατότητας των ορίων που διαχωρίζουν τη φύση του λύκου από την ανθρώπινη φύση. Οι πρώτες αναφορές περί λυκανθρωπίας προέρχονται από τους Έλληνες, όπως ο βασιλιάς της Αρκαδίας Λυκάων. Στον Μεσαίωνα, υπάρχουν μερικοί μύθοι και ιστορίες για ανθρώπους που μετατρέπονται σε λύκους τις νύχτες της πανσελήνου ή κατά την προσέγγιση του χειμερινού ηλιοστασίου, εξακολουθούν πάντως όλ’ αυτά να είναι απλά μια υπέροχη λογοτεχνία. Ήταν από τον 16ο αιώνα, με το μεγάλο κυνήγι μαγισσών που άρχισε, όπου ο λύκος έγινε ένα δαιμονικό πλάσμα, που παρουσιάζεται ως το αγαπημένο τους θέμα στις τελετές των Σάμπαθ. Οι ιστορίες των λυκανθρώπων γίνονται πανταχού παρούσες στο μυαλό των ερευνητών, των ιερέων και των ποιμένων. Σε όλη την Ευρώπη, οι δίκες αυξάνονται εναντίον ανδρών και γυναικών που κατηγορούνται ότι είναι μάγοι ή λυκάνθρωποι. Αυτό που ο Μεσαίωνας των νεραϊδών και των αγίων είχε ανεχθεί για τόσο καιρό, η σύγχρονη εποχή θα επιδιώξει να το καταστρέψει, να εξαλείψει τις παλιές πεποιθήσεις που κληρονομήθηκαν από την αρχαιότητα και να οδηγήσει σε μια επιθυμία για εξόντωση των λύκων.

Αυτή η δαιμονοποίηση του λύκου, μεταξύ του 14ου αιώνα και του 18ου αιώνος, συμπίπτει με μια μακρά περίοδο αναταραχών που σημάδεψε σοβαρά την Ευρώπη: ενώ η μακρά εποχή κρύου οδήγησε σε μεγάλους και σκληρούς χειμώνες, οι λιμοί, αδιάκοποι πόλεμοι και επιδημίες, οδηγούν σε σοβαρή δημογραφική μείωση. Οι λύκοι πεινασμένοι όπως και οι άνθρωποι, πλησιάζουν τα χωριά και καταστρέφουν τα κοπάδια, αλλά επιτίθενται επίσης και σε απομονωμένους ενήλικες και παιδιά. Κυνήγι, ξυλοδαρμοί, παγίδες, δηλητήρια προσπαθούν ανεπιτυχώς να εξοντώσουν τους λύκους, οι οποίοι είναι πιο πολυάριθμοι και σκληροί από ποτέ κατά τον 18ο αιώνα, ενώ στην Αγγλία είχαν εξαλειφθεί πλήρως από τον 16ο αιώνα. Στην πραγματικότητα, οι λύκοι θεωρούνται εμπόδιο στην πρόοδο, διαταράσσουν την εργασία στους αγρούς και βλάπτουν το εμπόριο. Σε αυτό το τεταμένο πλαίσιο, η παράξενη ιστορία του Κτήνους της Ζεβοντάν, συναρπάζει την Ευρώπη. Στην απομεμακρυσμένη επαρχία Rouergue, ένας γιγαντιαίος αλλά κάπως αόριστος λύκος έσπερνε τον τρόμο, σκοτώνοντας 100 έως 130 ανθρώπους σε 250 επιθέσεις μεταξύ 1764 και 1767. Άλλα παρόμοια φαινόμενα, αλλά με μικρότερη ένταση, συγκλόνιζαν την ύπαιθρο κατά την διάρκεια του 18ου αιώνος, όπως και τα τόσα πολλά σημεία προπομποί των παράλογων «μεγάλων φόβων» που θα διατρέχουν την επαρχιακή Γαλλία κατά την αρχή της Γαλλικής Επαναστάσεως.

Η επιστροφή του αγρίου.

Θύματα μιας μεθοδευμένης εξοντώσεως, οι τελευταίοι λύκοι εξαφανίστηκαν από την γαλλική ύπαιθρο την δεκαετία του 1930. Χωρίς πλέον να θέτουν σε κίνδυνο τους ανθρώπους, η εικόνα τους έχει απομυθοποιηθεί και ηρεμήσει. Εγκαταλείποντας τα δάση, ο λύκος κατοικεί πλέον στις σελίδες των παιδικών βιβλίων. Το διάσημο «Βιβλίο της ζούγκλας» του Rudyard Kipling ή τα μυθιστορήματα του Αμερικανού συγγραφέως Jack London συμφιλιώνουν τον άνθρωπο και τον λύκο. Ζώντας σε μια ιεραρχική κοινότητα, βαθειά στο δάσος, ο λύκος εμπνέει έναν ολόκληρο συμβολισμό που δομεί και ζωντανεύει τις οργανώσεις νεολαίας και προσκόπων τον 20ο αιώνα.

Η πρόσφατη επιστροφή του στις περιοχές μας, μέσω των αντιπαραθέσεων που έχει προκαλέσει, δείχνει ότι τα παλιά πάθη δεν έχουν εξαφανιστεί. Όπως μας διδάσκει το βιβλίο του Michel Pastoureau, ο λύκος κατά τη διάρκεια των αιώνων δεν σταμάτησε ποτέ να καταδιώκεται, επειδή αντιπροσώπευε την άγρια φύση που έπρεπε να καταστρέφεται συνεχώς ή να εξημερώνεται όταν ανακτούσε τον χώρο της. Αυτός είναι αναμφίβολα ο λόγος για τον οποίο δεν είναι πλέον ευπρόσδεκτος στην εξημερωμένη φύση, όπου, υπό την πίεση των επαγγελματιών κτηνοτρόφων με τα 4×4, οι Νομάρχες φροντίζουν τώρα να περιορίσουν την επέκτασή του. Στο αντίπαλο στρατόπεδο, οι περιβαλλοντολόγοι, συνήθως άνθρωποι των πόλεων, υπερασπίζονται την επανεισαγωγή του λύκου, φανταζόμενοι έναν ειρηνικό και ακίνδυνο λύκο με μία πολύ Ρουσσω-ική οπτική, αρνούμενοι την ιστορική πραγματικότητα του μεγάλου θηρίου της δυτικής υπαίθρου για χιλιετίες…

Ο συγγραφέας Olivier Maulin θεώρησε σε ένα από τα χρονικά του ότι «η επιστροφή του λύκου, με τη νοημοσύνη του, την αίσθηση της ιεραρχίας και της πειθαρχίας του, την φροντίδα που έχει προς την κοινότητά του και την τεράστια εκπαίδευση που μεταδίδει στα παιδιά του, προσφέρει λίγο από αυτή την μεγαλοπρεπή αγριότητα που ο εκφυλισμένος πολιτισμός μας έχει περισσότερο από ανάγκη.» (Le populisme ou la mort, et autres chroniques, Ed. Via Romana, 2019).

Αυτός είναι αναμφίβολα ο λόγος για τον οποίο εμείς οι διαφορετικοί Ευρωπαίοι που έχουμε την «φύση ως βάση» αγαπάμε τους λύκους, των οποίων τα λαμπερά μάτια, μας θυμίζουν από πού προερχόμαστε και μας δείχνουν τον τρόπο να βλέπουμε καθαρά προς τον ανατέλλοντα ήλιο.

Benoît Couëtoux du Tertre
Πηγή: Institut Iliade.

Σύγχρονοι Βίκινγκς!

2020-11-08T21:43:00.001+02:00

Η φίλη μας Μιράντα Μερόν από την Νορμανδία είναι μεταξύ των έξι γυναικών που μετέχουν στην μεγάλη περιπέτεια Vendée Globe 2020 που μόλις ξεκίνησε: Ο γύρος του κόσμου με ιστιοφόρο. Το υπερσύγχρονο ιστιοφόρο με το οποίο συμμετέχει έχουν κατασκευάσει μαζί με τον πολύπειρο σύζυγό της Halvard Mabire.

Την εξέλιξη του αγώνα μπορεί κανείς να παρακολουθεί από την ιστοσελίδα: https://www.vendeeglobe.org/

Vendee Globe Teaser 2020: https://youtu.be/dfTDfd74qco

Ένα ντοκιμαντέρ για το θαύμα που λέγεται Βελανιδιά

2020-11-01T21:24:00.001+02:00

Παρακολουθήστε αυτό το θαυμάσιο ντοκιμαντέρ για την Βελανιδιά. Αξίζει πραγματικά. Και ελάτε μαζί μας στις δενδροφυτεύσεις.

Sean Connery (1930 - 2020)

2020-10-31T19:35:00.002+02:00

"My view is that to get anywhere in life you have to be anti-social. Otherwise you'll end up being devoured."

Οι ιερόσυλοι

2020-10-21T22:06:00.000+03:00

Νέος διαδικτυακός χώρος της Λυκώρειας

2020-10-20T22:20:00.006+03:00

www.Lycoreia.org
Από σήμερα λειτουργεί δημόσια ο νέος διαδικτυακός χώρος της Λυκώρειας. To αρχικό blog θα συνεχίσει κανονικά να λειτουργεί, ενώ εδώ έχει ήδη μεταφερθεί, όλο το πλούσιο υλικό από κείμενα και πολυμέσα. Η ταξινόμηση όλου αυτού του υλικού θα διαρκέσει για λίγο ακόμα, ενώ αργότερα θα προστεθούν και κάποιες άλλες ενότητες. Όποιες προτάσεις είναι ιδιαιτέρως χρήσιμες.